دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

بر اساس متون کهن حدیثی، برای امام مهدی(عج) دو کنیه اصلی «ابوالقاسم» و «ابوجعفر» ذکر شده است. کنیه ابوالقاسم برگرفته از هم‌نامی با پیامبر(ص) در روایات فریقین و نیز نقل لوح فاطمه(س) است، در حالی که کنیه ابوجعفر به جهت هم‌کنیه‌ای با امام باقر(ع) ذکر شده است.در ادبیات عرب به آن دسته از نام‌هایی که به صورت ترکیب اضافی می آید و صدر(جزء اوّل) آن، یکی از کلمات اب و ام بیاید کنیه گویند. در روایات متعدد، کنیه امام مهدی(عج) «ابوالقاسم» و «ابو جعفر(ع) ذکر شده است. این کنیه در نقل‌های مختلف از جمله از جابر بن عبدالله (در لوح فاطمه(سلام الله علیها) ) و نیز از عقید خادم(در گزارش ولادت حضرت) ذکر شده است.َدَّثَنا مُحَمَّدُ بنُ إبراهيمَ بنِ إسحاقَ الطّالَقانِيُّ رضى الله عنه، قالَ: حَدَّثَنَا الحَسَنُ بنُ إسماعيلَ، قالَ: حَدَّثَنا أبو عَمرٍو سَعيدُ بنُ مُحَمَّد ...

بررسی افکار مستشرقان در مساله مهدویت پژوهی با توجه به انعکاس آن در میان غربیان از اهمیت خاصی برخوردار است. دوایت .م. دونالدسن از جمله مستشرقین دوران معاصر است که با تالیف کتاب مذهب شیعه به شهرت رسید. وی در بخش مهدویت کتاب خود پاره ای از ناداوری ها نموده است. تردید در اصل مساله مهدویت ومساله ظهور امام عصر(عج) از جمله آن ها استبررسی جایگاه قران و حدیث در مباحث مهدویت و اعتبار بخشی این دو منبع مهم در تبیین مساله مهدویت و اعتبارسنجی کلام ابن خلدون در منظومه فکری اهل سنت از جمله نقدهایی محتوایی به کلام دونالدسن است. همچنین پیدایش تفکر مهدویت متاثر از فرقه کیسانیه و ناعدالتی های دوران بنی امیه نیست.وایت. م. دونالدسن(۱۹۷۶-۱۸۸۴ م)، نویسنده شناخته‌شده کتاب مذهب شیعه، از آمریکا و فارغ‌التحصیل کالج واشنگتن است. وی بیست و شش سال(۱۹۴۰-۱۹۱۴ م) در ایران و مش ...

[table id=27 /] ...

««أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ»» آیا [اهل کتاب پس از این همه دلایل روشن] غیر دین خدا را خواستارند؟ در حالی که هر که در آسمان‌ها و زمین است از روی رغبت یا کراهت در برابر او [و اراده و فرمانش] تسلیم است، و همه به سوی او بازگردانده می‌شوند.طبق نقل برخی از روایات، این آیه ناظر به زمان ظهور امام مهدی(عج) بوده و حاکی از آن است که در زمان حکومت ایشان، همه موجودات آسمانی و زمینی، یا از روی رغبت یا از روی کراهت، به یگانگی خداوند و رسالت پیامبر اکرم(ص) گواهی می‌دهند و زمین از لوث کافران پاک خواهد شد.طَوع» در لغت، نقیضِ «کَره»(به سکون راء) بوده و به معنای فرمانبرداری و انقیاد می‌باشد. واژه «طاعت»، «اطاعت» و «استطاعت» نیز از همین ریشه هستند. واژه «طَوع» چهار ...

...

باور به آخرالزمان و ظهور منجی موعود همواره یکی از مباحثی بوده که توجه و علاقه شیعه‌پژوهان و حتی تحلیلگران تاریخی و سیاسی را به خود جلب کرده است. امروزه وجه بارز شیعه، باور به ظهور منجی موعود و ظهور آن در آخرالزمان و مقوله انتظار است. با توجه به اهمیت این موضوع و شوق و انتظار همیشگی مسلمانان برای درک واقعه ظهور، همواره افرادی در طول تاریخ با سوءاستفاده از این رغبت عمومی، خود را «منجی موعود» نامیده و به فرقه‌سازی دست زده‌اند. در دو سده گذشته به دلیل عوامل مختلف و البته با پیش‌فرض اعتقاد به ظهور منجی موعود، فرقه‌های گوناگونی شکل گرفته‌اند که یکی از آنها «بهائیت» با پیشینه بابیت است.لی‌محمد شیرازی معروف به «باب» با ادعای نیابت از جانب موعود منتظر شیعه، فرقه بابیت را پایه‌گذاری کرد. او سرانجام به آوردن دین جعلی جدید که به ادعای خودش ناسخ دین اسلام ...

مسئله پایان تاریخ و فرجام جهان و اینکه زندگی بشر در نهایت چه سرنوشتی خواهد داشت از جمله موضوعاتی است که همواره ذهن آدمی را به خود مشغول داشته است. به این پرسش پاسخ‌های گوناگونی داده شده است که آخرین پاسخ نظام سرمایه‌داری در قالب نظریه فرانسیس فوکویاما صورت‌بندی شده است. وی معتقد است بشریت با خلق الگوی دموکراسی لیبرال به پایان تاریخ رسیده و این الگو ممتازترین و بی‌رقیب‌ترین مدل حکومتی است که به مثابه فرجام قطعی همه جوامع بشری عالم‌گیر خواهد شد و دیگر سخنی برتر برای ارائه وجود نخواهد داشت.ین ادعا بیش از آنکه برآمده از فکرهایی مبتنی بر حقیقت و مشاهدات تاریخی غیر قابل مناقشه و پیش‌بینی‌ای عالمانه مبتنی بر مستندات معتبر باشد، برخاسته از نگرشی یک‌طرفه و پیشگوی خیال‌پردازانه‌ای است که بی‌اعتباری آن روز به روز بیشتر آشکار شده، به‌گونه‌ای که فوکویاما ب ...

از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، جامعه منتظر دارای شاخصه‌های سیاسی مشخصی است که آن را شبیه به دوران حضور امام عصر می‌سازد. این شاخصه‌ها برآمده از جهان‌بینی توحیدی است. مهم‌ترین این ویژگی‌ها وحدت و همدلی بین تمام اقشار جامعه است که بر اساس معرفت توحیدی شکل می‌گیرد. ولایت‌مداری نیز به عنوان محور اصلی اتصال مؤمنان و عامل جدایی از طاغوت، نقش اساسی. همچنین جامعه منتظر با کمال‌طلبی و تحول‌خواهی مشخص می‌شود، همواره وضع موجود را ناکافی می‌داند و برای رسیدن به جامعه‌ای بهتر تلاش می‌کند. چنین جامعه‌ای با امید به آینده و اعتماد به وعده الهی ظهور، هیچ‌گاه دچار یأس نمی‌شود. در نهایت، عدالت‌خواهی از ویژگی‌های بارز این جامعه است که با حرکت به سمت عدالت، شوق بیشتری برای ظهور امام عصر پیدا می‌کند.ر تفکر توحیدی، همدلی و یکپارچگی بین افراد جامعه و عدم تنازع و تفرق، ...

ابقع در لغت به معنای «دو رنگ» یا «رنگارنگ» است و در روایات فریقین به عنوان یکی از نشانه‌های پیش از ظهور مطرح شده است. بر اساس روایات، ابقع با سپاهی قدرتمند در مصر یا شام ظاهر می‌شود، اما سرانجام توسط سفیانی شکست می‌خورد. اگرچه گزارش‌های مربوط به ابقع در منابع اهل سنت(مانند کتاب الفتن ابن حماد) و شیعه(مانند الغیبة نعمانی و طوسی) آمده، اما بررسی‌های سندی نشان می‌دهد برخی از این روایات از منابع اهل سنت به منابع شیعی راه یافته‌اند.رباره واژه «ابقع» در منابع فریقین، روایات فراوانی ذکر شده است. کتاب «الفتن» اثر نعیم بن حماد مروزی(متوفای ۲۲۸ ق) از قدیمی‌ترین منابع اهل سنت، بیشترین روایات مرتبط با این موضوع را در خود جای داده است. این روایات سپس در مهم‌ترین منابع حدیثی شیعه، همچون «الغيبة» اثر محمد بن ابراهيم نعمانی(متوفای ۳۶۰ ق)، «الإرشاد في معرفة حج ...

یکی از اوصاف مشهور امام عصر(عج) ربیع الانام است. سید بن طاووس در کتاب «مصباح الزائر» نخستین محدثی است که وصف «رَبِيعِ الْأَنَامِ» را در قالب زیارتنامه برای امام مهدی(عج) به کار برده است. این عبارت پس از وی توسط عالمانی چون علامه مجلسی و شیخ عباس قمی نقل شده است. هرچند در نسخه ابن مشهدی به شکل «رَبِيعِ الْأَيْتَامِ»(بهار یتیمان) آمده که احتمال تصحیف در متن این زیارت وجود دارد.عبارت «ربیع الأنام» استعاره‌ای عمیق از نقش امام و ویژگی های خاص امام مهدی(عج) بوده و نمایانگر جامعه آرمانی موعود است. از دید روان‌شناختی، نماد امید و رهایی از فشارهای اجتماعی محسوب می‌شود.وصف "ربیع الأنام" دو واژه کلیدی «ربیع» و «أنام» تشکیل شده است که به تعاریف واژگان آن اشاره می شود.ربیع» از ریشه «ر-ب-ع» گرفته شده است. این ریشه سه معنای اصلی دارد: اولی به معنای «یک‌چهارم ...