دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

«اسماعیلیان»، مانند شیعیان دوازده امامی در امر امامت و مصادیق آن تا امام صادق(ع) اشتراک عقیده دارند. آنان امامت را نیز به نص دانسته‌اند؛ اما با این وصف، درباره سلسله امامان پس از امام صادق(ع) با شیعیان دوازده امامی‌دچار اختلاف دیدگاه شده و با باور به امامت اسماعیل، فرزند بزرگ تر امام صادق(ع) و ادامه سلسله امامت در فرزندان او‌، فرقه جدیدی بنیاد نهادند.اسماعیل، فرزند ارشد امام صادق(ع) حدود سال 105 ق، از مادری علوی به دنیا آمد. مرگ نابهنگام اسماعیل باعث شد عده‌ای از هواداران وی به امامت او قائل شوند. آن ها معتقدند امام(عج) او را به عنوان امام بعد از خود انتخاب کرده است. و لذا او را زنده و مهدی موعود‌ خواندند.رخی از طرفداران اسماعیل قائل بودند امام ششم از روی تقیه مراسم بعد از مرگ اسماعیل را انجام داده اند. این اعتقاد، در حالی است که امام صادق(ع) ...

روفسور «ادوارد گرانویل براون» پسر مالک و رئیس یک کارخانه کشتی سازی اهل نیوکاسل در شمال انگلستان بود. وی هفتم فوریه 1862م (18 بهمن 1245ش)، در دهکده اولی از ایالت گلاسترشایر به دنیا آمد. پدرش، سِربنجامین سی براون می‌خواست پسر نیز چون خود او به شغل مهندسی بپردازد. از این رو، براون در شانزده سالگی مدرسه مشهور ایتون را ترک کرد و به دانشگاه پمبروک کمبریج رفت؛ ولی به جای مهندسی، طب را برگزید و برای گرفتن درجه لیسانس در علوم طبیعی اسم نوشت. توجه براون به فرهنگ و تمدن شرق به واسطه عموی خویش بود که در جنگ میان دولت عثمانی وروسیه تزاری به طرفداری از دولت عثمانی برخاسته و حاضر شده بود در جنگ میان آن‌ها داوطلبانه شرکت کند. به همین دلیل هنگامی که ادوارد براون در دانشگاه کمبریج، پزشکی می‌خواند به آموزش و یادگیری زبان ترکی همت گمارد و چون برای یادگیری زبان تر ...

کتاب «الغیبه» شیخ طوسی، از تراث گرانسنگ شیعه امامیه بوده و از مصادری قویم و وزین اخذ شده است. ما امروز میراث دار این گنجینه بی بدیل هستیم. گنجینه مذکور به حق از شایسته ترین ذخایر حدیثی به شمار می رود. شیخ طوسی در تدوین این اثر ارزشمند، از عمیق ترین منابع شیعی بهره برده و شالوده آن را سامان داده است.این کتاب، از کهن ترین و برترین کتاب های حدیثی در موضوع مهدویت است که مولف، آن را حدود سال447ق، یعنی حدود سیزده سال قبل از وفاتش به نگارش درآورده است. ایشان به لحاظ دارا بودن منابع دست اول و مصادر متعدد و احاطه بر احادیث، توانسته است مجموعه گران سنگی از ژرف ترین مسایل درباره امامت حضرت حجت(عج) تدوین کند و در گسستن التقاط‌ها و شبهه ها، بنایی استوار و متین سامان دهد.ی در این کتاب از جدیدترین استدلال ها، هم از منظر روایی و هم از لحاظ کلامی در توجیه غیبت ...

یکی از منابع دست اول و مهم در عرصه مهدویت، کتاب شریف «المقنع فی الغیبة»، اثر علی بن حسین، علم الهدی معروف به شریف (سید مرتضی متوفای ۴۳۶.ه ق)، در باره امامت است این کتاب که به زبان عربی نگاشته شده، با رویکرد کلامی در صدد بررسی مسائل مربوط به امامت از جمله اصل وجوب امامت و اصل وجوب عصمت و مساله غیبت می باشد که مولف با طرح مباحث مختلف پیرامون شبهات و ایرادات مخالفین در صدد اثبات غیبت امام دوازدهم با استفاده از دلایل عقلی بر آمده است. ابوالقاسم على بن حسين بن موسى» ملقب به« سيد مرتضى ، فرزند ابواحمد حسين، فرزند موسى بن محمد بن موسى بن ابراهيم فرزند امام موسى بن جعفر(ع) ، در ماه رجب سال 355 ق، در شهر بغداد، ديده به جهان گشود. اساتید وی شيخ مفيد، ابومحمد هارون فرزند موسى تلعكبرى، شيخ محمد صدوق، حسين بن على بابويه برادر شيخ صدوق.احمد بن على بن سعيد ك ...

ز ‌‌آن‌جا‌‌ كه «باورداشت منجي» از محورهاي مشترك همه اديان است؛ اسلام ناب محمدي در سايه‌‌سار بحث امامت، اعتقاد به آمدن عدالت گستر جهاني را مطرح مي‌كند. اين مهم با چالش‌‌هاي گوناگوني مواجه است كه از مهم‌‌ترين آن‌ها، آسيب «استعجال» می‌باشد. يكي از چالش‌‌هايي كه در قرآن و روايات بدان تصريح ‌‌شده؛ ‌‌است، مقوله «استعجال» است كه گاهي به عنوان «آسيب» از آن ياد شده‌‌است. این چالش، از جمله چالش‌‌هاي اعتقادي است كه در عرصه اجتماعي و فرهنگي بازتاب وسيعي دارد. استعجال، به معناي «شتاب در خواستن چيزي است، قبل از رسيدن وقت آن و پیش از تامین زمينه‌‌هاي لازم براي تحقق آن.» برخي منتظران عجول، به دلیل جهل و نداشتن صبر، بي‌‌معرفتي نسبت به امام و ساير دلايل غيبت امام زمان(ع) ؛ بدون در نظر گرفتن شرايط و سنت‌‌هاي الاهي، خواهان ظهور آن حضرت(عج) هستند؛ درحالي كه علاوه ...

یکی از مفاهیمی که در آموزه مهدویت دارای اهمیت و جایگاه ویژه ای است، بحث «انتظار» و اهمیت وجایگاه آن است و در روایات معصومان، به ابعاد مختلف آن پرداخته شده و نقش و اهمیت آن به وضوح بیان شده است. با این اوصاف، به مرور زمان، برداشت ها و قرائت های مختلفی از آن شده که با واقعیت و اصل انتظار همخوانی ندارند. این نوشتار سعی کرده است ابعاد مختلف انتظار را مورد بررسی و کنکاش قرار دهد و حقیقت این آموزه را بیان کند.انتظار» از ریشه ی (ن ظ ر) می باشد. معنای «نظر» ، دیدن ، مشاهده است و گاهی به معنای تفکر و تامل هم می باشد. انتظار را به معنای صبر، چشم داشت و چشم به راهی نیز دانسته اند. انتظار از باب افتعال و یکی از کاربردهای این باب «تلاش برای تحصیل شیء» است؛ مثلا «اکتساب» به معنای کسب و در آمد نیست، بلکه کسبی است که با کوشش و زحمت حاصل گردد. از این لحاظ انت ...

معرفی امام مهدی و آماده سازی جامعه شیعه برای غیبت امام دوازدهم از مهمترین تمهیدات امام حسن عسکری در دوران امامت خویش است. نوشتار پیش رو ضمن معرفی حضرت، به نقش امام یازدهم در عرصه مهدویت می پردازد.سن بن علی بن محمد(ص) ، مشهور به «امام حسن عسکری» (۲۳۲-۲۶۰ق) یازدهمین امام شیعیان اثناعشری هستند که ۶ سال امامت شیعیان را بر عهده داشتند. ایشان فرزند امام هادی(ع) و پدر امام زمان(عج) هستند. بیش‌تر منابع، تولد ایشان را در مدینه دانسته‌اند؛ ولی از تولد او در سامرا نیز سخن رفته است. منابع متقدم امامیه، ولادت حضرت را در ربیع الثانی سال ۲۳۲ق عنوان کرده اند. امام عسکری(ع) ، ۸ ربیع‌الاول سال ۲۶۰ق در دوره حکومت معتمد عباسی در ۲۸ سالگی به شهادت رسیدند.طبق نقل مشهور، امام عسکری(ع) همسری اختیار نکردند و نسل او تنها از طریق کنیزی ادامه یافت که مادر حضرت مهدی(عج) ا ...

یکی از اموری که می تواند معرفت و شناخت ما را نسب به حضرت مهدی(عج) افزایش دهد؛ «آشنایی با القاب» آن حضرت و معانی آن هاست. با توجه به عنایت معصومان(علیهم السلام) به استفاده از القاب خاص برای آن حضرت؛ چیستی و ماهیت برخی از اوصاف و ویژگی های آن حضرت روشن می شود. در روایات و ادعیه مربوط به حضرت مهدی(عج) ، القاب فراوانی برای آن حضرت آمده و علل فراوانی این القاب در کتاب های مربوط مورد اشاره قرار گرفته اند. البته برخی نیز در بیان القاب آن حضرت افراط کرده و به هرمناسبتی، کلمه ای را به عنوان لقب آن حضرت برشمرده اند.«لقب»، در لغت عرب، به معناى صفتى از اوصاف انسان، به ستايش يا نكوهش او ناظر است كه بِدان شهرت يافته و با آن شناخته مى‌شود. به عبارت دیگر، لقب، نام دوم انسان است که در آن، معنای مدح یا ذم منظور می باشد.نا بر اين، هر صفتى را نمى‌توان لقب شمرد. گ ...

یکی از مسائل پردامنه درعرصه مهدویت که در چند سال اخیر بیش‌تر مورد توجه واقع شده؛ مسئله «ازدواج و فرزنددار شدن حضرت مهدی(عج) » است که سه نگرش در این زمینه وجود دارد:در ادامه به رویکرد های چهارگانه اشاره می گردد:این عده از قائلان ، با تمسک به آیات و روایات و تمسک به سیره معصومان (علیهم السلام) و سنت نبوی و با این استدلال که حضرت بر خلاف دستور قرآن و شرع و سنت نبوی عمل نمی کنند سعی در اثبات این مطلب دارند که امکان ندارد حضرت مهدی(عج) ازدواج نکرده باشند.دلیل قائلان به ازدواج حضرت، از روایات ذیل می باشند:در روايات، ازدواج نکردن و تجردگزیدن مورد سرزنش و نهی قرار گرفته است. در کتاب کافی بابی با عنوان «باب کراهه العزبه» با شش روایت وجود دارد که یک روایت نبوی آن چنین است : «رُذال موتاکم العُزّاب؛ پست ترین مردگان شما بی همسرانند».مچنین روایاتی هستند؛ مب ...

تاب «الفتن»، اثر نعیم بن حماد را باید از منابع مهم روایت هاى علائم ظهور به شمار آورد که بر مجامع روایى شیعه و اهل سنت دارای تاثیر فراوانی بوده است. نویسنده آن، از بزرگان اهل حدیث و از مخالفان سرسخت معتزله و همچنین اهل رأى (قیاس)است. کتاب الفتن، از جمله کامل‌ترین گردآوری‌های احادیث در مورد حوادث آخرالزمان در اسلام است. این کتاب دایرةالمعارفی است از نقل‌ها در زمینه فتنه‌های آخرالزمان و منبع بسیاری از آثار بعدی در این زمینه است. این کتاب ۷۷ باب دارد که در مجموع ده باب آن با عنوان های گوناگون به امام مهدی(عج) اختصاص دارد. مجموع حدیث هایی که در این ده باب گردآوری شده اند، 244 حدیث هستند که در نوع خود، به ویژه در آن عصر و زمان بی نظیر بودن اند. در این حدیث ها درباره شخصیت امام مهدی(عج) نسب وی، صفات و ویژگی هایش، نشانه های ظهور، حوادث و رخدادهای معاص ...