دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

واژه مهدویت یکی از پربسامدترین واژگان حوزه معارفی امامت است که مورد بررسی لغوی و اصطلاحی قرار خواهد گرفت و عرصه مهدویت با رویکرد رشتگی- که عرصه ای نوین به شمار می رود- نیز از جمله مباحث پیش رو است.مهدویت به دو صورت واژه شناسی گردیده است:آموزه مهدویت، مجموعه معارف منسجم و نظام مند درباره حضرت مهدی(عج) است. به عبارت بهتر: اعتقاد به وجود امامی که وارث فرهنگ وحی است و جهانیان در انتظار او به سر می برند.رخی از عناصر و مولفه های آموزه مهدویت عبارتند از: اثبات وجود امام حی، ویژگی های امام، مسئله غیبت، دوران غیبت، علل غیبت، انتظار و ویژگی های جامعه منتظر قبل از ظهور، جایگاه امامان در عالم هستی، جامعه موعود و آرمان شهر مهدوی، نقش ظهور و سقوط تمدن ها در ظهور تمدن مهدوی، بازترسیم فلسفه نظری تاریخ با محوریت آموزه مهدویت، نقش اراده انسانی در تحولات تاریخی ...

یکی از مباحث مهم مربوط به مهدویت امکان یا عدم امکان ملاقات امام مهدی(عج) در زمان غیبت است که با توجه به تنافی یا عدم تنافی ملاقات با فلسفه غیبت امام زمان(عج) مورد بحث و بررسی علماو دانشمندان قرار گرفته و از مباحث و سئوالات متداول جامعه محسوب می گردد.علما با توجه به دوران های زندگی امام زمان(عج) امکان و وقوع ملاقات را در مراحلی از زندگی ایشان جایز و ممکن دانسته و در مراحلی دیگر اختلاف دارند. آن چه که مورد اختلاف بین علما واقع شده مربوط به دوران غیبت کبری است که عده ای از علما امکان ملاقات و وقوع ملاقات با امام زمان(عج) را با استناد به دلایلی انکار می نمایند و عده ای دیگر با استناد به اخبار وقوع ملاقات برخی از افراد با امام زمان(عج) و عدم منع عقلی جایز دانسته اند.زندگی حضرت مهدی(عج) در یک نگاه کلی می توان به چهار دوره متفاوت تقسیم کرد:خرین امام ...

مستشرق، شرق شناس یا خاورشناس (Orientalist) به محققانی از اهالی کشورهای غرب اطلاق می شود که در مورد مسائل مختلف کشورهای شرقی، به مطالعه، توصیف و تحلیل می پردازند. مستشرقان بنابر رویکرد مطالعاتی و شیوه انعکاس مطالعات، در دسته های گوناگونی طبقه بندی می شوند. امروزه عنوان شرق شناس بیش از هرچیز در مورد محققانی به کار می رود که در مورد اسلام و مسائل کشورهای اسلامی همچون فرهنگ، سیاست، اقتصاد و هنر مطالعه می کنند. گرچه ریشه تلاش ها برای شناخت جوامع شرقی به شش قرن قبل از میلاد در سایه منازعات «خاور» و «باختر» و نبردهای ایران و روم باز می گردداما سابقه استعمال علمی این واژه در معنای یک منظومه به هم پیوسته از معارف با تعریفی اختصاصی، موضوع و مسائل خاص آن علم، به سال 1779 میلادی در انگلستان مربوط می شود.ا این حال همواره نگاه به ملل شرقی از سوی غربیان نگا ...

محمد بن همام از اعضای نهاد وکالت در دوره وکیل دوم، سوم و احتمالا چهارم بوده و مدتی سرپرستی نهاد وکالت را در دوران حسین بن روح نیز برعهده داشته است. وی در تثبیت وکالت محمد بن عثمان و حسین بن روح و در مقابله با مدعیان دروغین و وکیلان منحرف نقش بسزایی داشته، و از راهبرد تقیه برای پنهان داشتن نام ومکان امام دوازدهم(عج) بهره ‌برده است. حجم بالایی از روایات ابن همام به عنوان یک عالم برجسته امامی در دوره غیبت صغرا به تبیین مسائل مربوط به امام دوازدهم(عج) و غیبت آن حضرت اختصاص دارد.حمد بن همام با کنیه ابوعلی و با القاب اسکافی، بغدادی، بیزانی و کاتب در روز دوشنبه 6 ذی الحجه سال 258 ق به دنیا آمد. وی در بغداد در محله سوق العطشو سوق العطر سکونت داشت و در همان بغداد وفات یافت و در مقابر قریش به خاک سپرده شد. تاریخ وفات او را شیخ طوسی و خطیب بغدادی سال 3 ...

الفُصولُ العَشَرة فی الغَیبَة یا اَلْمَسائلُ الْعَشْر فِی الْغَیْبَة کتابی است به سبک روایی، استدلالی درباره غیبت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه)، اثرشیخ مفید(متوفای ۴۱۳ ق)می باشد او این کتاب را در سال ۴۱۱ ق به نگارش در آورده است. این کتاب در جواب شبهاتی نگارش یافته که درباره وجود امام زمان علیه السلام در دوران شیخ مفید رحمه الله مطرح بوده است. مؤلف در این اثر با بهره‌گیری از استدلال‌های کلامی به شبهات مخالفان در ده فصل پاسخ می‌دهد. این کتاب به زبان عربی در یک جلد تألیف شده که انتشارات دارالمفید آن را منتشر کرده است.ام مؤلف اين كتاب «محمد بن محمد بن نعمان» است كه نزد شيعه مشهور به «مفيد» و نزد اهل تسنن، معروف به «ابن معلم» مى‌باشد. وى در روز يازدهم ذى قعده سال 336 هجرى قمرى، در قريه «عكبر» از نواحى بغداد به دنيا آمد. و در شب جمعه سوم رمضان سا ...

یکی از مهمترین مباحث مربوط به مهدویت- که مورد انکار اهل سنت بوده و شبهات دامنه داری را علیه این اعتقاد بر شیعه وارد می سازند- مساله طول عمر آخرین حجت خدا می باشد که بنا بر دلایل عقلی و نقلی و علمی از مسلمات اعتقادی شیعه بوده و آیات و روایات فروان بر صحت و امکان آن دلالت می نمایند. دلیل استبعاد این مساله در دیدگاه منکرین، عمر عادی و زندگی های طبیعی انسان هاست که حداکثر صد سال طول می کشد گر چه استثناهایی هم در این مورد وجود دارد که افرادی وجود دارند که عمرهایی بیش از این را تجربه نموده اند شیعه امامیه معتقد به امامت امام زمان(عج) از سال 255 ه.ق تاکنون است که مستلزم امکان طول عمر به میزان بیش از هزار سال است. در این نوشتار به طور مختصر به دلایل عقلی و نقلی و علمی امکان طول عمر امام زمان(عج) پرداخته شده است.بل از این که صحت طول عمر را از نظر عقلی ...

همزمان با ملی شدن صنعت نفت نهضتی به نام طلوعیان در دو ایل بختیاری و بویر احمدی شکل گرفت. رهبر بختیاری ها مستر جیکاک و بویر احمدی ها آقا بابا رضایی بود. این نهضت با شعارهای متعدد از جمله سوء استفاده از آموزه مهدویت شکل گرفت و بعد از مدت کوتاهی از بین رفت.در هنگامه ملی شدن صنعت نفت در دوره نخست وزیری مصدق (حک: 1330 ـ 1332 ش)‌، انگلستان همه تلاش خود را به کار گرفت تا شاید آب از جوی رفته را بازگرداند و در این راه‌، ضمن اعتراض‌های شدیدی که به دولت ایران داشت، قانون ملی شدن نفت را نقض یک طرفه قرارداد 1933 م قلمداد کرد. در همین جهت برای حل این مسئله به اقدامات متعددی دست زد که از جمله آن‌ها کمک خواستن از آمریکا شکایت به دیوان لاهه بود.لاوه بر آن دو اقدام، در سال 1330 ش در مناطق نفت خیز خوزستان، با همراه کردن مردم در میان دو ایل بختیاری و بویر احمدی ...

گلدزیهر یکی‌ از خاورشناسان‌ و اسلام‌شناسان‌ مشهور اروپایی‌ است که با وجود پاره ای از اظهار نظرات مغرضانه و یا جاهلانه در مورد اسلام، نقش‌ بسزایی‌ در معرفی‌ این دین و بالاخص‌ امامیه‌ به‌ جهان‌ غرب‌ ایفا کرده است. اهمیت‌ مطالعات‌ و پژوهشهای این محقق تا اندازه ای مهم بوه است که هنریش بیکر او را پدر روحانی نسل جدید در اسلام شناسی و موسس رشته ی اسلام شناسی در دانشگاه های غربی می داند. آراء و نظریات گلدزیهر تا به اندازه ای تاثیر گذار بوده است که حتی شخصی مانند سعد محمد حسن که خود از دانشمندان الازهر و از مدرسان آموزش و پرورش مصر بوده، تحت تاثیر نظریات او در باب مهدویت قرار گرفته است، و کتابی را تحت عنوان "المهدیه فی الاسلام منذ اقدم العصور حتی الیوم" به رشته ی تحریر در آورده که در آن اقتباس های فراوانی از نظریات گلدزیهر داشته است.لدزیهر در ۲۲ ژوئن‌ ...

از جمله آیاتی که می‌توان در موضوع مهدویت و فرجام تاریخ انسان و جهان از آن بهره برد، آیه 32 و 33 سوره توبه و 8 و 9 صف است. با تأمل در شرح این آیه در بین برخی از مفسران شیعه و سنی به یک مطلب اساسی میتوان پی برد و آن همسانی دیدگاه‌های شیعه و سنی درباره تحقق وعده الهی در این آیه در عصر ظهور امام مهدی(عج) و نزول حضرت عیسی(ع) است. هرچند مفسران شیعه و سنی در تفسیر این آیات برداشت و احدی ندارند؛ اما از مجموع دیدگاه‌های آنان میتوان قدر متیقنی را استنباط کرد که مبتنی بر سیطره اسلام در آخر الزمان است.«يُرِيدُونَ أَن يُطْفِئُوا نُورَ اللّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّهُ إِلَّا أَن يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ * هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى‌ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ»» ...

شیوه های ارتباطی ائمه‌ی معصومین با شیعیان خود در طول زندگانی آن ذوات مقدس، از مواردی بوده که به تناسب مقتضیات زمانی و مکانی و اشخاصی همواره در تغییر و تبدل بوده است، به گونه ای که در زمان معصومی مانند امام صادق(ع)، ایشان از شیوه های مختلف همچون جلسات عمومی و خصوصی، گفتگو های شفاهی، جلسات درس، نامه نگاری، توقیعات و... برای ارتباط با مردم و بخصوص شیعیان خود استفاده می کردند. لکن در زمان ائمه ی متاخر به دلیل اختناق حاصل از سخت گیری حاکمان عباسی راه های ارتباطی مستقیم رو به کاهش گذاشت و راه های غیر مستقیم همچون نامه نگاری و توقیعات روند افزایشی پیدا کردند، تا جایی که در دوران امام عصر(عج) به دلیل مساله غیبت ایشان، توقیع نگاری اهمیت قابل توجهی پیدا کرد.لمای علم لغت در کتب خود توقیع را از ریشه ی وقع دانسته، و آن را اثر و بار زیاد بر پشت شتر، و یا پ ...