دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

«دعای افتتاح» از جمله دعاهایی است که قرائت آن در شب های ماه مبارک رمضان سفارش شده است. این دعا همچنین در زمره نیایش هایی است که از ناحیه حضرت ولی عصر(عج) صادر شده و به وجود نازنین آن حضرت منسوب است. اگر چه غالب علما و بزرگان این انتساب را پذیرفته و در تایید آن سخن گفته اند؛ تردید هایی نیز در این زمینه وجود دارد؛ که بررسی سند و منبع این دعا را لازم می نماید.دعای افتتاح را شیخ طوسی در مصباح المتهجد و تهذیب الاحکام،سید بن طاووس در اقبال الاعمال،کفعمی در مصباح و البلد الامین، مجلسی در زاد المعاد و ملاذ الاخیار و شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان،نقل کرده‌اند. به گفته علامه مجلسی در کتاب زاد المعاد به سند معتبر، منقول است که امام زمان(عج) به شیعیان نوشتند که در هر شب ماه رمضان دعای افتتاح را بخوانند.نابر منابع، راوی دعای افتتاح محمد بن عثمان عمری، از ...

««اعْلَمُوا أَنَّ اللهَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ»»؛ بدانيد خداوند زمين را بعد از مرگ آن زنده مى كند. ما آيات [خود] را براى شما بيان كرديم، شايد بينديشيد.این آیه، به بیدار شدن طبیعت و سرسبزی و خرَمی آن بعد از زمستان سرد، اشاره دارد که بر اثر بارش باران، تابیدن آفتاب بهاری و وزش نسیم ملایم، طبیعت جان تازه ای می گیرد و درختان برگ و شکوفه می دهند و با رویش گیاهان، گویا زمین به جنب و جوش در می آید. این ها همه آیه و نشانه قدرت و رحمت الهی اند که انسان را به یاد مبدا و معاد می اندازد.وایات از حقیقت مهم تری پرده بر می دارند و آن، زنده شدن زمین با نور عدالت فراگیر حضرت مهدی(عج) است. زمینی که بر اثر کفر، شرک، تبعیض و بی عدالتی مرده است، با حاکمیت توحید خالص و تحقق عدالت، جان تازه ای می گیرد ...

ابوسهل اسماعیل بن علی نوبختی، یکی از بزرگ‌ترین متکلمان امامیه در دوران غیبت صغرا است. او از اولین مولفانی است که بخش قابل توجهی از فعالیت علمی خود را به تبیین امامت و غیبت امام دوازدهم(عج) اختصاص داد. وی علاوه بر نقش آفرینی در نهاد وکالت، در معرفی آن نهاد و همچنین در تثبیت جایگاه نواب نقش بسزایی داشت. او در هدایت شیعیان و برخورد با فرقه‌های انحرافی، فرقه‌هایی همچون واقفه و مقابله با مدعیان دروغین نیابت؛ مدعیانی همچون حسین بن منصور حلاج تلاشی بسیار کرد.سماعیل بن علی بن اسحاق بن ابی سهل بن نوبخت، که با کنیه ابوسهل و با القاب نوبختی، کاتب و بغدادیخوانده شده است؛ در تاریخ 237 هجری متولد شد. از محل تولد و سال‌های آغازین حیات وی اطلاعی چندان در دست نیست. او با وجود این‌که مدتی از حیات خود را در دوان امامین هادی و عسکری(ع) گذرانده است؛ از ارتباط وی ...

يكي از بحث‌هاي مهم در موضوع مهدويّت، بحث «غيبت» است. غيبت (به فتح غین) در اصل به معناي چيزي است كه پنهان و پوشيده باشد. در اصطلاح نیز دوراني از زندگانی امام جامعه است كه ایشان به پنهان زیستي مجبور شود. از این‌رو، دوازدهمین جانشین پیامبر(ص) در سال 329 ق، بعد از شهادت پدر بزرگوار خویش و در پنج سالگی از دیده‌ها غایب شدند. غيبت آن حضرت به دو مرحله كوتاه (صغرا) و طولانی (كبرا) تقسیم مي‌شود.ز روايات استنباط مي‌شود كه غايب بودن حضرت مهدي(عج) به‌معنای «ناپيدايي» است که با لغت غیبت همخوانی بیش تری دارد. معنای دیگر غیبت که آن نیز مستفاد از احادیث است، «ناشناسی» امام زمان(عج) در بین مردم می‌باشد که البته این امر، به‌صورت طبیعی (و نه معجزه وار) واقع می‌شود. امر غيبت و پنهان زيستي، تنها در مورد امام مهدي(عج) واقع نشده است، بلکه تعدادي از پيامبران نیز بخشي ...

اژه «نیابت» و «نایب» در فرهنگ‌ مهدویت به کار رفته و به سرپرستان نهاد وکالت در دوران غیبت صغرا و به فقهای امامیه در دوران غیبت کبرا، اطلاق شده است، با این تفاوت که به نایبان چهارگانه امام دوازدهم(عج) در دوره غیبت صغرا، که با اسم و خصوصیات معرفی شده اند، «نایب خاص» و به فقهای امامیه دوران غیبت کبرا که واجد شرایط معین شده از سوی امامان (علیهم السلام) باشند، «نایب عام» اطلاق می‌گردد. تفاوت دیگر نایبان خاص با نایبان عام در محدوده اختیارات و وظایف آن ها است. مهم‌ترین ملاک انتخاب نایبان خاص، با توجه به شرایط حساس دوران غیبت صغرا، قدرت رازداری و حفظ اسرار بوده است. نایبان چهارگانه وظيفه داشتند اقدامات لازم را در زمینه رهبرى جامعه شيعه باتوجه به دستورهای صادرشده ‌ از جانب امام انجام دهند. عالمان امامی به شرط آن‌که در قوانين اسلامى فقيه بوده و داراى مل ...

««وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ»» و ما اراده داشتيم كه بر آن طايفه ضعيف و ذليل كرده شده در آن سرزمين منّت گذارده و آن‌ها را پيشوايان [خلق] قرار دهيم و وارث [ملك و جاه فرعونيان] گردانيم».یکی از آیاتی که مفسران و متکلمان شیعه به وسیله آن، بر ظهور و حکومت حضرت مهدی(عج) استدلال کرده اند، آیه 5 سوره قصص است. در آیه مذکورخداوند می فرماید : «اراده ما بر اين قرار گرفته كه بر مستضعفان زمين منت بگذاريم و آنها را پيشوايان و وارثان [روى زمين] قرار دهيم».بر اساس روایات و دیدگاه مفسران شیعه، این آیه، تحقق این آرزوی دیرین بشری را توسط آخرین حجت الاهی در گستره زمین نوید داده و وراثت حکومت و سلطنت و امامت را به مستضعفان در آخرالزمان می دهد.عریف واژگان در هر تحقیق، راهگشا ...

«علی بن محمد سمری»، چهارمین و آخرین وکیل از وکیلان چهارگانه امام دوازدهم(عج) در روزگار غیبت صغرا می باشد. به دلیل مدت کوتاه وکالت ایشان و عدم اطلاعاتی از زندگی وی، در منابع اطلاعات چندانی در مورد وی به چشم نمی خورد. پس از درگذشت سمری، او هیچ کس را به عنوان جانشین خود از طرف حضرت قرار نداد و توقیعی از ناحیه مقدس امام دوازدهم(عج) به دست او صادر شد که پس از وی، جانشینی به عنوان وکیل خاص وجود ندارد و غیبت تامه (کبرا) شروع شده است. از آن پس، تا ظهور حضرت مهدی(عج) ، سرپرستی شیعیان به عهده فقهیان و عالمان دینی به عنوان «نائب عام» سپرده شده است.ر منابع متقدم، نام آخرین وکیل امام دوازدهم(عج) در دوران غیبت صغرا «علی بن محمد» و کنیه او «ابوالحسن» و لقب او «سمری» ذکر شده است. براساس برخی گزارش‌ها، محل زندگی او در دوران وکالت، بغداد بوده است. وی شوهرخواهر ...

در کتاب های روایی شیعه، با روایات متعددی با مضمون نهی از قیام و نهضت قبل از ظهور و قیام امام مهدی(عج) مواجه هستیم. بر اساس این روایات، کسانی بر این باورند که هر گونه قیام و حرکت اعتراضی و انقلابی برای تشکیل حکومت دینی قبل از ظهور، نامشروع است و شیعه به پرهیز از چنین تلاش هایی در عصر غیبت موظف است؛ اما این روایات ضمن این‌که از لحاظ سندی بعضا مشکل دارند؛ از نظر دلالی هم با روایات مؤید قیام تعارض دارند.وایات نافی قیام، چند دسته اند: برخی از آن ها هر نوع قیام قبل از ظهور را به طور مطلق نفی می کنند و بعضی از به نتیجه نرسیدن این نوع قیام ها خبر می دهند. برخی نیز روایاتی هستند که افراد را به نشستن در خانه و همراهی نکردن با قیام های قبل از ظهور توصیه کرده اند: بعضی دیگر از روایات، افراد را به عجله نکردن در زمینه قیام سفارش می کنند. در ادامه به بررسی ...

جوئل ریچاردسوناز جمله شخصیت هایی است که در سال‌های اخیر به موضوع مهدویت و آخرالزمان اسلامی پرداخته و در این زمینه دو کتاب مستقل نگاشته است. وی در عرصه رسانه، به عنوان کارشناس مباحث آخرالزمانی اسلامی نیز حضور فعال داشته است که در این نوشتار بیشتر با وی آشنا می شویم.ام دقیق جوئل ریچاردسون مشخص نیست و چنان‌که خود وی در نامه‌ای سرگشاده در سپتامبر 2006 به رئیس جمهور وقت ایران نوشته؛ این نام مستعار بوده و به دلیل ترس از عکس‌العمل مسلمانان به وی و خانواده‌اش، مجبور شده است اصل و نسب خود را مخفی نگاه دارد. از زندگینامه، تحصیلات و دیگر موارد مرتبط با ریچاردسون اطلاع دقیقی در دسترس نیست. با این‌که بسیاری از اشخاص علمی و حتی رسانه‌ای، اطلاعات زندگی و رزومه علمی و کاری خود را در معرض دیگران قرار می‌دهند؛ او چنین نکرده است. البته گفته شده او پیش از ورود ب ...

علی کورانی عاملی در سال ۱۹۴۴ میلادی در شهر جبل عامل درجنوب لبنان به دنیا آمد. وی به تشویق سید عبدالحسین شرف الدین دروس حوزوی را آغاز کرد و زیر نظر شیخ ابراهیم سلیمان دروس مقدمات را گذراند. در سال ۱۹۵۸ میلادی به نجف هجرت کرد و در دروس محمدتقی فقیه، سید علاء بحر العلوم، شیخ باقر ایروانی و سید محمدباقر حکیم، سید ابوالقاسم خویی و سید محمد صدر حاضر شد. در سال ۱۹۷۴ میلادی به لبنان بازگشت و به تحقیق و تألیف پرداخت. او در فعالیت‌های اجتماعی، همچون ساخت مسجد و بیمارستان نیز فعال بود. پس از انقلاب اسلامی ایران وارد حوزه علمیه قم شد و با حمایت آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی «مرکز معجم فقهی» را تأسیس کرد و با حمایت آیت الله سید علی سیستانی «مرکز المصطفی للدراسات الدینیه» در زمینه عقاید اسلامی را بنا نهاد.لی کورانی، عصر ظهور را مهم‌ترین دلیل هجرت خود به ا ...