دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

یکی از مناطقی که در جغرافیای ظهور امام مهدی(عج) از آن در روایات یاد شده، منطقه «ارمینیه» است که با توجه به روایات، بر تحولات آخرالزمان، نقش مهم و تاثیر گذاری خواهد داشت. گفتنی است روایاتی که در مورد ارمینیا در منابع حدیثی وارد شده اند، « از لحاظ سندی و دلالی قابل دفاع نیستند؛ ولی با توجه به کثرت روایات، می توان برای این منطقه جغرافیایی نقش و جایگاه مهمی در تحولات آخرالزمانی قائل شد ؛هر چند نمی توان از جزئیات این وقایع دفاع کرد.ین منطقه با وسعتی حدود 30 هزار کیلومترمربع در شمال غرب فلات ایران در منطقة قفقاز جنوبی، میان دریای سیاه و خزر و در مرز آسیا و اروپا قرار دارد. این سرزمین، امروزه دارای حدود جغرافیایی مشخصی است؛ اما در متون جغرافیایی و تاریخی متقدم، به گونه‌ای متفاوت معرفی شده است. سرزمین کنونی ارمنیه (ارمنستان)، مناطق گرجستان در شمال، خ ...

«رمضان»، نام نهمین ماه قمری است که از جایگاه والایی برخوردار است. نزول قرآن، وجوب روزه داری، توبه و انابه به درگاه پرودگار در این ماه، از امتیازات ویژه ماه رمضان است. در باب مهدویت می‌توان با رویکردهای متعدد به این ماه نگریست. امام زمان(عج) صاحب شب قدر است؛ با اومی‌توان ارتباط قلبی برقرار کرد و برخی از اتفاقات ظهور در این ماه رقم خواهد خورد.«رَمَضان» در لغت به معنای «شدت گرمای خورشید» است. ولی در منابع روایی، رمضان از اسمای خداوند شمرده شده است. ماه رمضان، نهمین ماه قمری است که روزه گرفتن در آن بر عموم مسلمانان واجب است. قرآن کریم و برخی از کتاب‌های آسمانی، همچون صحف، انجیل و تورات و زبور در این ماه بر پیامبران نازل شده‌اند. واژه رمضان یک بار در قرآن ذکر شده و تنها ماهی است که نامش در قرآن آمده استکی از شگفتی‌های آفرینشِ حق‌تعالی، قرار دادن ش ...

مهدویت از عناصر اصلی آموزه امامت است وآسیب شناسی در حوزه مهدویت دفاع از آموزه امامت است که از اصول و ریشه های اعتقادی یک مسلمان می باشد؛ تاویل گرایی بدون ضابطه در فرقه های انحرافی در موضوع مهدویت از جمله آسیب هایی است که ضرورت تبیین آن و راههای مقابله با آن محسوس است.«تأویل» از ماده «أ-و-ل» و در باب تفعیل است و ماده «أول» به معنای «رجوع» و «بازگشت» است. بنابراین «تأویل» به معنای ارجاع دادن، برگرداندن و عاقبت چیزی است و زمانی كه تأویل به کلام اضافه شود مقصود، عاقبت و نتیجه کلام و چیزی است که کلام به آن باز می‌گردد. تأویل در آثار لغت شناسان در مورد کلامی به کار می رود که دارای معانی مختلفی است ؛ و بیانی غیر از الفاظ کلام (به صورت قرینه منفصل بیرونی) بر آن وارد شده باشد أویل نقل ظاهر لفظ از معنای اصلی به معنایی دیگر است و آن نقل محتاج دلیل است؛ ...

بو جعفر محمّد بن حسن بن عليّ بن ابراهيم بن مهزيار گويد: از پدرم شنيدم كه مى‌گفت: از جدّم عليّ بن ابراهيم مهزيار شنيدم كه مى‌گفت: در بسترم خوابيده بودم و در خواب ديدم كه گوينده‌اى به من مى‌گويد: به حجّ برو كه صاحب الزّمان را خواهى ديد. علىّ بن ابراهيم گويد: من خوشحال و خندان از خواب بيدار شدم و در نماز بودم تا آنكه سپيده صبح دميد و از نماز فارغ شدم و از خانه در جستجوى كاروان حاجيان بيرون آمدم و گروهى را ديدم كه مى‌خواهند به حجّ بروند و به نزد اوّلين آنها شتافتم و چنين بود تا آنكه بيرون رفتند و من در اين سفر مى‌خواستم به كوفه بروم و چون به آنجا رسيدم از مركب خود پياده شدم و متاع خود را به برادران مورد اعتمادم سپردم و رفتم تا از آل ابو محمّد( عليه السّلام) جويا شوم و جستجو كردم امّا هيچ اثر و خبرى نشنيدم و با اوّلين گروه خارج شدم و در اين سفر مى ...

در خطبه شریف غدیر به امام زمان(عج) توجه خاصی شده است و پیامبر اکرم(ص) در سه فراز خطبه به وجود مبارک آن حضرت اشاره فرموده‌اند. در فراز اول می‌فرمایند: «مَعَاشِرَ النَّاسِ آمَنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی اُنزِلَ مَعَهُ مِن قَبلِ ان نَطمِسَ وُجُوهاً فَنَّرُدُّها عَلی ادبارِها … مَعاشِرَ النّاسِ، النُّورُ مِنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ مَسلوکٌ فِی ثُمَّ فی عَلیِّ بنِ ابی طالِبٍ، ثُمَّ فِی النَّسلِ مِنهُ اِلَی القائِمِ المَهدِیِّ، الَّذِی یَاخُذُ بِحَقِّ اللهِ وَ بَکُلِّ حَقِّ هُوَ لَنَا.» در این قسمت از روایت، پیامبر(ص) به صراحت جریان نور را علاوه بر خود، در امیرالمؤمنین(ع) و امامان از نسل ایشان تا مهدی موعود(عج) جاری و ساری می‌دانند و آن بزرگوار را گیرنده تمام حق الله و حق اهل‌بیت (علیهم‌السلام) که به آن‌ها ظلم شده است، معرفی می‌کنند.ر ...

ابن ابى حاتم رازی از مفسران اهل سنت است. «تفسيرالقرآن العظيم» معروف به تفسير ابن ابى‌حاتم از آثار معروف وی شمرده شده است. وی در ذیل 16 آیه درباره اتفاقات عصر مانند ظهور امام مهدی، نزول عیسی، غلبه اسلام بر سایر ادیان، سخن گفته است.عبدالرحمن بن محمد بن ادريس بن منذر تميمى حنظلى رازى مشهور به ابن ابى حاتم، متولد 240ق و مفسر، متكلم، فقيه و محدث بنام اسلامى، در رى زاده شد و سال‌هاى نخستين زندگي اش در همين شهر گذراند.او از پدر خود ابوحاتم و ابوزرعه رازى دانش و حديث آموخت و نيز از فضل بن شاذان نيشابورى قرائت قرآن فرا گرفت. سپس خود به طلب علم رهسپار شام و مصر گرديد و هفت ماه در مصر اقامت گزيد و از عالمان و فقيهان و محدثان آن ديار فقه و حديث آموخت. آنگاه در 264ق عازم اصفهان شد.رچه مذهب فقهى و كلامى وى آشكارا ياد نشده، عبّادى او را از فقيهان شافعى دانس ...

مؤلّف اين تفسیر، محمد بن مسعود عيّاشى سمرقندى يكى از دانشمندان برجسته و مورد اعتماد شيعه در اواخر قرن سوم و اوايل قرن چهارم است. ایشان در حوزه مهدویت مطالب زیادی آورده است او در ذیل قریب به 40 آیه قرآن، به بسیاری از موضوعات مهدویت از کلام ائمه اطهار(علیهم السلام) پرداخته است.محمد بن مسعود بن محمد بن عياشى سمرقندى كوفى، كنيه‌اش ابوالنضر و معروف به «عياشى»، از اعيان علما و از اكابر فقهاى شيعه است. وی در علوم متعدد مانند فقه، ادب، حديث و تفسير تبحر فراوان داشته است.ياشى در آغاز با توجه به محيط نشو و نماى خود كه حدود سمرقند و بخارا بوده و اكثر ساكنان آن ديار از فقه اهل سنت پيروى مى‌كردند، پيرو مكتب فقهى اهل سنت بود؛ ولى در اثر مطالعه و ممارست در كتاب‌هاى شيعه، توفيق نصيب او گرديد و مكتب پر فيض فقه جعفرى را پذيرفت و تمامى تَركه پدر را كه بالغ بر س ...

«احمد بن محمد بن سعید»، معروف به «ابن عقده» در عصر خود، به عنوان یکی از بزرگان علم حدیث در شهر کوفه شناخته می‌شده؛ که به دلیل هم‌زمانی بخش عمده‌ای از دوران حیات وی با روزگار غیبت صغرا، حجم گسترد‌ه‌ای از روایات او به تبیین مسائل مربوط به آموزه مهدویت اختصاص یافته است؛ به گونه‌ای که وی مقام اول روایات نعمانی در کتاب الغیبة را بر عهده دارد. همچنین روایاتی از وی در بطلان اعتقادات فرقه‌های انحرافی همچون اسماعیلیه و واقفه و رد ادعای مهدویت برخی از امامان زیدیه نقل شده است.احمد بن‌ محمد بن‌ سعيد بن عبد الرحمن»، با القاب «سبیعی»، «همدانی» و «کوفی» و با کنیه «ابوالعباس» خوانده شده است . پدر وی - به دلیل مهارت در علم صرف و نحو– به لقب «عقده» معروف بود. از این رو، احمد بیش از هر نام، لقب و کنیه دیگر به «ابن عقده» شهرت یافته بود. ابن عقده در شبانگاه نیمه ...

ر اساس روایات پرشماری که در مورد اوضاع و احوال و سبک زندگی مردم در آخرالزمان به دست ما رسیده اند؛ وضعیت دینی و اخلاقی، اعتقادی مردم با تبلیغات وسیع و گسترده و برنامه ریزی شده دشمنان اسلام روز به روز بدتر و جامعه جهانی با بحران معنویت و اخلاق مواجه خواهد گردید و فاصله گرفتن از معنویات و آموزه های دینی، تمام ابعاد و شئون زندگی آدمیان را تحت الشعاع قرار خواهد داد. یکی از چالش ها و موضوعاتی که دشمنان، با حساسیت و پشتکار عجیبی به آن دامن زده و توجه خود را به آن معطوف کرده اند؛ مسئله حجاب و عفاف بانوان می باشد. طبق پیشگویی اولیای دین، یکی از مهم ترین مظاهر گناه و فساد که در آخرالزمان رونق می گیرد؛ بر بی حجابی و بی حیایی زنان مبتنی می باشد که نیروهای اهریمنی با تمام توان، در نابودی و تزلزل این واجب الهی تلاش می ورزند. از این رو یکی از اقدامات امام ز ...

جامع البیان اثر محمد بن جریر طبری است، این تفسیر با رویکرد روایی بر مبناى مرويات تفسيرى از رسول اكرم(ص) و منقولات صحابه و تابعين، با ذكر سلسله سند كامل هر حديث، تدوين شده است. او در تفسیر خود به سه موضوع از موضوعات مهدویت در ذیل نه آیه پرداخته است .ابوجعفر محمد بن جرير بن يزيد بن كثير بن غالب الطبرى، مولف تفسیر جامع البیان است. ولادت طبرى در آخر سال 224 و يا اول سال 225 هجرى در آمل مازندران بوده است.وفات طبرى همانند تولدش به اختلاف نقل شده است؛ مطابق گفتار اكثر مورخان در روز شنبه 310 هجرى در بغداد بوده است ودر نقل دیگر سال 320 هجری هم گفته شده است. او در خانه خودش به خاك سپرده شد و هنگام مرگ 84 سال داشت در حالیکه هنوز بيشتر موهاى ريش و سرش، سياه بود!بری پس از حضور در پيشگاه استادان زمان در زادگاه خود و شهرهاى مهم و معتبر آن روزگار چون رى و بغ ...

یکی از منابع متقدم شیعی کتاب الامامه و التبصره اثر علی بن الحسین بابویه است. رویکرد این کتاب روایی و مرتبط با مسئله امامت است. مولف در خلال بحث های خود به برخی روایات مهدوی اشاره دارد.كتاب «الامامه و التبصره من الحیره» دراثبات امامت ائمه معصوم، با هدف ارشاد شیعیان و برون رفت آنان از «حیرت» وسرگردانی در دوران غیبت امام عصر توسط علی بن حسین بن بابویه قمی نگارش یافته است.ا آغاز غیبت صغرا، اصطلاحی با عنوان «حیرت» شیوع پیدا کرد. این اصطلاح نشان می‌دهد که جامعه شیعی دردوران غیبت امام، به حیرت و سرگردانی دچارشده اند. از این رو، کتاب‌هایی با همین عنوان برای برطرف شدن شبهات نگارش یافت. سلامة بن محمد بن إسماعيل‌ كتاب الغيبة و كشف الحيرة، عبدالله بن جعفر الحمیری كتاب الغيبة و الحيرة و علی بن حسین بابویه کتاب الامامه و التبصره من الحیره را به نگارش درآو ...

«احمد بن اسحاق اشعری قمی» از بزرگان امامیه و از اصحاب سه تن از ائمه امام جواد، امام هادی و عسکری(علیهم السلام) بود و مدتی نیز در دوران غیبت صغرا زندگی کرد. او که از خواص یاران امام حسن عسکری(ع) بود، پس آگاهی از ولادت امام مهدی(عج) و غیبت طولانی مدت ایشان، با اطلاع رسانی به برخی از شیعیان امامی و رفع تحیر آنان در خصوص جانشین امام عسکری(ع)، آنان را از انحراف مصون داشت.  وی علاوه بر نقش آفرینی در نهاد وکالت، در تبیین جایگاه عثمان بن سعید و فرزندش محمد بن عثمان نقش بسزایی داشت. او در هدایت شیعیان امامی و اثبات بطلان ادعای امامت جعفر بسیار کوشید.احمد بن اسحاق‌ بن عبد الله‌ بن سعد بن مالك بن احوص» (با کنیه ابوعلی) معروف است، از تاریخ، محل ولادت و ادوار نخستین حیات وی اطلاعی در دست نیست. تنها با توجه به این‌که به گفته برقی و شیخ طوسی او از اصحاب اما ...

در طول تاریخ گروه هایی وجود داشتند که برخی اعمال خلاف شرع را مباح می دانستند و از فرامین الاهی سرپیچی می کردند. به همین خاطر برخی از افراد که به دنبال چنین بستری بودند جذب این گروه ها می گردیدند. در میان مدعیان مهدویت هم این چنین تفکری وجود دارد واز هیمن رو برخی به خاطر داشتن چنین روحیه ای جذب جریان های انحرافی مهدوی می گردند.«اباحه»، در لغت، به‌معنای حلال دانستن، جایز شمردن، اجازه دادن‌، نداشتن اعتقاد به وجود تکلیف و روا داشتن ارتکاب محرمات استدر اصطلاح، «اباحه‌گری»، به‌معنای افزایش دامنه‌ مباحات برای رفتارها و کاهش دایره‌ واجبات، محرّمات، مکروهات و مستحبات است.ر طول تاریخ، گروهایی ‌که ‌برخی‌ از اعمال ‌خلاف ‌شرع ‌را مباح می‌دانسته‌اند، به «اباحیه» معروف گردیدند. گرایش‌های اباحی‌گری را می‌توان عمدتا در گروهایی از غلات شیعه، اسماعیلیه، کیسانیه ...

«انطاکیه» شهری است در جنوب ترکیه کنونی در استان ختای. انطاکیه حدود سیصد سال پیش از میلاد مسیح توسط یکی از جانشینان اسکندر مقدونی نهادشد. این شهر در دوران حکومت سلوکیان پایتخت این کشور بوده و در دوره روم باستان، پس از شهر های رم و اسکندریه، سومین شهر بزرگ و پراهمیت بوده است. انطاکیه در گذر تاریخ به لحاظ رونق سیاسی- اجتماعی و برخورداری از جاذبه های طبیعی همچون آب و هوای ممتاز و انواع زراعت ها و باغ‌ها همواره مشهور بوده است.نطاکیه در طول تاریخ بارها توسط حکومت ها و اقوام مختلف دست به دست شده است. امپراتوری های روم و ایران پیش از ظهور اسلام و مسلمانان و غیر مسلمانان پس از پیدایش اسلام، بارها این شهر را در قلمرو خویش گرفته اند. انوشیروان نقاشی هایی را در ایوان مدائن با طلای بسیار از فتح شهر انطاکیه و نصب پرچم ایران در آن ترسیم می‌کند که گویای اهمی ...

در منابع روایی، و تاریخی برای برخی از شهرها نقش پررنگ و تاثیر گذاری بر تحولات و وقایع و اتفاقات آخرالزمان بیان شده است که حاکی از اهمیت و جایگاه ویژه این شهرها در آخرالزمان می باشد.این نکته از نگاه تیزبین اولیای الاهی دور نمانده و حضرات ایشان، با اشاره به اتفاقات آخرالزمانی به نقش و جایگاه این شهرها بر تحولات آخرالزمانی اشاره کرده اند.«شام» یکی از شهرهای تاثیرگذار و مهمی است که در روایات نقش پررنگی برای آن عنوان شده و از اهمیت به سزایی برخوردار است. در این نوشتار، سعی شده است به این مسئله پرداخته شود و ابعاد و تحولات تاریخی - جغرافیایی و سیاسی - اجتماعی این شهر در ادوار مختلف تاریخی، به ویژه دوران و اتفاقات دوران ظهور مربوط به این شهر و دیار مورد بررسی قرار گیرد.شام» یا« شامات»  به منطقه‌ای اطلاق می گردد در جنوب غرب آسیا که از شمال به رشته کو ...

در منابع دینی و تاریخی آیین مسیحیت و یهود، برخی از مکان‌ها و شهرها دارای اهمیت و جایگاه ویژه‌ای هستند و در تحولات آخرالزمانی نقش موثر و پررنگی خواهند داشت.در متون مقدس این دو دین توحیدی، به این مسئله اشاره و برآن تاکید شده است و در موارد متعددی از کتاب مقدس، از نقش مهم و حساس« اورشلیم» - به عنوان شهری که از قدمت زیاد تاریخی بسیارو از اهمیت استراتیژیک و قداست زیادی در نزد مسیحیان و یهودیان برخوردار می باشد- یاد شده است.در این نوشتار، سعی بر آن است که جایگاه و نقش این شهر در تحولات آخرالزمانی از دیدگاه آیین یهود مورد بررسی و کنکاش قرار گیرد.اورشلیم» یکی از کهن‌ترین و مقدس ترین شهرهای جهان و بزرگ‌ترین شهر کرانه‌ غربی است و دارای آب و هوای معتدل و محل بروز و ظهور و عبور پیامبران بزرگ الاهی ابراهیم، موسی و عیسی (ع) بوده است. این شهر یکی از چهار شه ...

«ادعاهای دروغین در عرصه مهدویت»، با توجه به گونه‌ها و نیز امتداد تاریخی و پیامدهای منفی آن؛ نظیر فرقه‌گرایی، هدر دادن ظرفیت‌های جامعه شیعی و تخریب اندیشه نجات‌گرایانه مهدویت؛ از دیرزمان مورد اهتمام و دقت بوده‌اند. در این بین جامعه ایران از این مدعیان به دور نبوده است که در طول تاریخ گزارش داده می شود:ناخت مدعیان دروغین مهدویت در طول تاریخ، گویای‌ سوءاستفاده از فرهنگ اصیل امامت و مهدویت است. برخی از این مدعیان با تشکیلات سازماندهی شده به تشکیل فرقه وحتی حکومت موفق گردیدند و ادعای برخی دیگر، راه به جایی نبرده و لذا آنان به طور محدود به فعالیت دروغین خود ادامه دادند. برخی دیگر نیز پس از مرگشان توسط هوادارانشان، به انگیزه‌های مختلف، ادعای مهدویت در مورد آنان مطرح شده است. نکته مهم آن است که محدوده تشکیل برخی از این جریان‌ها در ایران و برخی دیگر خ ...

«بغداد» یکی از شهرهای تاریخی و فرهنگی در جهان عرب و خاورمیانه است و نیز از شهر های مهم جهان اسلام به شمار می رود. با توجه به وجود روایاتی از شیعه و سنی در مورد بغداد؛ به نظر می رسد بغداد محل حوادث فراوانی در آخر الزمان و عصر ظهور باشد.درباره وجه تسميه بغداد، اختلاف‌ دیدگاه وجود دارد. براساس يك نظريه، بغداد از ريشه بابلى «بعل جاد» (پادگان بعل) يا «بعل داد» (خداى خورشيد) گرفته شده است. براساس قول ديگرى، بغداد، مركب است از دو كلمه «بغ» و «داد»، به معناى «خداداد» يا «هديه خداوند».بغداد، پايتخت و بزرگ‌ترين شهر عراق است كه در مركز اين كشور، مجاور رود دجله قرار دارد. بغداد در زمستان‌ دارای هوایی‌ نسبتاً معتدل‌‌ و در مقایسه‌ با شهرهای جنوبی عراق دارای تابستانی ملایم است.هر اسلامى بغداد، در دوره عباسى ساخته شده است، اما شواهد نشان مى‌دهند كه در اين مح ...

دکتر رونِن کوهن(متولد 1976 میلادی)، از اساتید و محققین پرتلاش اسرائیلی و فارغ‌التحصیل دانشگاه بار-ایل، از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های دولتی تل‌آویو است. رساله او با موضوع: «توسعه مجاهدین خلق و مبارزه آن با جمهوری اسلامی ایران، 1987- 1997» دفاع شده است. کوهن، دانشیارِ دانشگاه آریل و رئیس مرکز تحقیقات خاورمیانه و آسیای مرکزی این دانشگاه و نیز عضو مؤسسه‌ای است که در زمینه جنبش‌های مقاومت فعالیت می‌کند. از فعالیت‌های مهم او در سال‌های اخیر، تأسیس مجله «مطالعات میان‌رشته‌ای خاورمیانه» در سال 2017 و بر عهده‌داشتن سردبیری آن است. تحقیقات او به‌طور عمده، بر ایران‌شناسی و سیاست منطقه‌ای متمرکز است.وهن، کتاب‌ها و تک‌نگاری‌های متعدد و هم‌چنین مقالات دانشگاهی، یادداشت‌ها و گزارش‌های بسیاری در موضوعات مختلفی، مانند: اسلام، تاریخ و خاورمیانه نگاشته یا ویرایش کرد ...

«ادعاهای دروغین در عرصه مهدویت»، با توجه به گونه‌ها و نیز امتداد تاریخی و پیامدهای منفی آن؛ نظیر فرقه‌گرایی، هدر دادن ظرفیت‌های جامعه شیعی و تخریب اندیشه نجات‌گرایانه مهدویت؛ از دیرزمان مورد اهتمام و دقت بوده‌اند. در این بین جامعه ایران از این مدعیان به دور نبوده است که در طول تاریخ گزارش داده می شود:ناخت مدعیان دروغین مهدویت در طول تاریخ، گویای‌ سوءاستفاده از فرهنگ اصیل امامت و مهدویت است. برخی از این مدعیان با تشکیلات سازماندهی شده به تشکیل فرقه وحتی حکومت موفق گردیدند و ادعای برخی دیگر، راه به جایی نبرده و لذا آنان به طور محدود به فعالیت دروغین خود ادامه دادند. برخی دیگر نیز پس از مرگشان توسط هوادارانشان، به انگیزه‌های مختلف، ادعای مهدویت در مورد آنان مطرح شده است. نکته مهم آن است که محدوده تشکیل برخی از این جریان‌ها در ایران و برخی دیگر خ ...