دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

علی بن ابراهیم قمی، از محدثان شهیر قم است. تاریخ ولادت و وفات وی مشخص نیست؛ اما بی تردید وی در زمان امام حسن عسکری(ع) می‌زیسته و پس از آن حضرت، تا سال 307 زنده بوده است.علی بن ابراهیم مورد ستایش دانشمندان رجال قرارگرفته است. نجاشی(م 450 ق) درباره او می‌گوید: او از افراد مورد وثوق و قابل اعتماد در احادیث می باشد و مذهب و افکار اعتقادی او کاملا صحیح است.طبق گزارش نجاشی و طوسی، برای علی بن ابراهیم بالغ بر ده کتاب ذکرشده است که عبارتند از: کتاب التفسير، كتاب الناسخ و المنسوخ، كتاب قرب الإسناد، كتاب الشرائع، كتاب الحيض، كتاب التوحيد و الشرك، كتاب فضائل أمير المؤمنين، كتاب المغازي، كتاب الأنبياء، رسالة في معنى هشام و يونس، کتاب المشذر، جواب مسائل محمد بن بلال، كتاب المناقب و كتاب إختيار القراءات و رواياته.ز نکات برجسته علمی و عملی علی بن ابراهیم قم ...

یکی از مباحث جالب توجه در حوزه مهدویت، آشنایی با سیره اخلاقی امام زمان(عج) است و مقصود از آن، شناخت شیوه و روش اخلاقی امام در زندگی فردی و اجتماعی می باشد.برخی از ویژگیهای اخلاقی، تنها جنبه فردی دارند؛ اما برخی دیگر، در رابطه فرد با انسان‌های دیگر شکل می‌گیرند؛ که به آن‌ها «اخلاق اجتماعی» گفته می‌شود.یکی از سیره‌های اخلاقی امام مهدی(عج)، زهد و پارسایی آن حضرت است. این اخلاق نیکو شیوۀ همۀ  و انسان‌های  است که زندگی خویش را با  و مستمندان همسان می‌کنند تا  و  بر فقیران گران نیاید و  از مواهب مادی، آنان را نیازارد. در روایات به لباس و غذای زاهدانه آن حضرت اشاره شده است. امام صادق(ع) در این باره فرمودند: «به خدا قسم لباس او جز جامه درشت و خوراکش جز نان جوین بی‌خورشت نخواهد بود»ی‌رغبتی به دنیا سرلوحه کار ایشان است؛ به گونه‌ای که حتی در حکومت ایشان ...

در روایات مهدوی برخی از عنوان ها و مفاهیم وجود دارد که با نشانه های ظهور مشترک هستند که حساب این مفاهیم باید از نشانه ها جدا شود.اين كلمه، جمع ملحمه و از ماده لحم گرفته شده است كه معناى اصلى آن، تداخل و درهم بودن است و در لغت به معناى جنگ است. دليل نام‌گذارى جنگ به ملحمه را دو نكته گفته‌اند: يكى اين كه در جنگ، جنگجويان در هم مى‌آميزند و درگير مى‌شوند و ديگر اين كه كشته‌هاى جنگ همچون گوشت افتاده بر روى زمين هستند.جمع كلمه فتنه را فتن گفته‌اند كه به معناى ابتلا و امتحان مى‌آيد. خليل گفته است كه فتنه، همان سوزاندن با آتش است.مراد شيعيان از دو عنوان ملاحم و فتن، احاديثى است كه پيش‌بينى وقايع آينده را پس از حضورظاهرى امامان، در بر دارند؛ وقايعى كه فتنه و آتش را در پى دارند و موجب وقوع جنگ‌هاى آينده و خونريزى‌ها مى‌شوند.ين وقايع، الزاماً ارتباطى به ...

از نگاه قرآن و احاديث صحيحى كه از پيامبر خدا(ص) و اهل بيت او به ما رسيده است، بهره‌مند ساختن انسان در همه اعصار از راهنما، سنّت خداوند متعال است و زمين، هيچ گاه از راهنمایی كه بتواند راه درست زندگى را به مردم نشان دهد، خالى نبوده و نخواهد بود.قرآن كريم با صراحت مى‌فرمايد:««وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ»»هيچ قومى نبوده، مگر آن كه در ميانشان هشدار دهنده‌اى گذشته است»««إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»»تو، تنها هشدار دهنده‌اى و هر قومى، راهنمايى دارد»اين آيات، به روشنى دلالت دارند كه هدايت اقوام و جوامع مختلف بشر، سنّت قطعى الهى در نظام آفرينش است. چيزى كه هست، راهنمايان خداوند متعال، گاه پيامبران اويند كه مؤسّس شريعت‌اند و «نذير» يا «مُنذر» ناميده مى‌شوند و گاه ادامه دهندگان راه پيامبرند كه «هادى» ناميده مى‌شوند.ق ...

«روی ویلوزنی» از جمله شیعه شناسان جوان و معاصر اسرائیلی است که تحت نظر مستشرقان معروفی همچون «اتان کلبرگ» و «مئیر بار آشر» به تحصیل پرداخته است. ویلوزنی مدرک کارشناسی خود را در زمینه زبان و ادبیات عربی و مطالعات اسلامی و خاورمیانه از دانشگاه عبری اورشلیم در سال 2000 میلادی اخذ کرد و در ادامه پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری خود را در سال های 2004 و 2012 زیر نظر اتان کلبرگ و مئیر بار آشر در زمینه شکل گیری اعتقادات و چرخه زندگی شیعیان در قرون اولیه، به رشته تحریر درآورد.یلوزنی که اکنون صاحب کرسی تدریس در دانشگاه‌های اسرائیل، از جمله دانشگاه حیفا است؛ در طول تحصیل خود توانست بورسیه‌ها و جوایز مختلفی را کسب کند. از جمله این موارد می‌توان به جایزه بنیاد Wolf برای دانشجویان برجسته دکترا در اسرائیل، اخذ بورسیه تحصیلی دانشجویان برجسته دکترا در علوم ا ...

احادیثی از امام علی (ع) و امام صادق (ع) خبر از دو نوع مرگ در آستانه ظهور امام مهدی (عج) می‌دهند: «موت احمر» و «موت ابیض(مرگ سرخ و مرگ سفید)» مرگ سرخ به معنای جنگ و خونریزی و مرگ سفید به معنای بیماری طاعون است. این روایات گویای سختی‌ها و مصیبت‌هایی هستند که قبل از ظهور امام مهدی (عج) به وقوع خواهد پیوست و در ذیل مورد بررسی قرار می گیرند:چندین گونه روایت در این باره وجود دارند:أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ الرَّازِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْكُوفِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي الْبِلَادِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَعْلَمِ الْأَزْدِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع) بَيْنَ‌يَدَيِ الْقَائِمِ مَوْتٌ أَحْمَرُ وَ مَوْتٌ أَبْيَض ...

طبق روايات فراوان مهم‌ترین رسالت امام زمان، برپایی عدالت و ریشه‌کنی ظلم و ستم است. بدیهی است عدالت مد نظر در روایات، مصادیق فراوانی دارد که یکی از آنها عدالت اقتصادی است. به همین‌ جهت، از عدالت اقتصادي به عنوان يكي از شاخصه‌های حکومت امام زمان نام برده مي شود. درباره سيره اقتصادي امام زمان، روايات بسياري رسيده است که به برخی از آنان اشاره می شودصلی ترین سیاست اقتصادی دولت مهدوی، ریشه کن کردن فقر و ایجاد رفاه عمومی است. امام زمان(ع) مانند جد بزرگوارش در زدودن فقر مي‌کوشد. اما اين بار نه‌ تنها فقر را کاهش مي‌دهد، بلکه به حذف کامل فقر موفق مي‌شود؛ زيرا از يك‌سو سرمايه هاى مادى بسيار زياد مى گردد و رشد اقتصادي پايدار پديد مي‌آيد. از سوي ديگر، اين امكانات عادلانه توزيع مي گردد و جلوى فشار و ستم سودجويان زياده‌خواه گرفته مي شود و در نهايت، مردم نيز ...

کتاب «الغیبه» نعمانی یکی از مصادر اولیه حدیثی مهدوی است که متضمن روایات نشانه های ظهور فراوانی است. نعمانی قریب هشتاد روایت در کتاب خود در مورد نشانه‌های ظهور گردآورده است. این روایات را می‌توان در قالب «نشانه های حتمی مشهور»، «نشانه‌های حتمی غیرمشهور» و «نشانه‌های غیر حتمی» تقسیم کرد.به هدف و جایی که برای انداختن تیر نشان می کنند، «نشانه» می گویند. همچنین نشانه بر علامت و اثر اطلاق می شود. این واژه بر دلیل، اماره و سمت نیز گفته می شود.نشانه های ظهور بر رخدادهایی اطلاق می شود که بر پایه پیش بینی معصومان(علیهم السلام)، قبل از ظهور، یا در آستانه آن اتفاق می افتد. همچنین ممکن است همزمان، یا بعد از ظهور امام مهدی(عج) باشد.در این کتاب نشانه های حتمی به دو صورت ذکر شده اند:راد روایاتی هستند که چند نشانه را با هم و همه را به عنوان نشانه حتمی ذکر می ...

««وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»» «و با آنها پيكار كنيد تا فتنه {شرك و سلب آزادى} بر چيده شود و دين {و پرستش} همه مخصوص خدا باشد و اگر آنها {از راه شرك و فساد باز گردند و از ارتکاب اعمال نادرست} خود دارى كنند، (خداوند آنها را مى‌پذيرد} خدا به آنچه انجام مى‌دهند، بيناست»مقدمهکی از آیاتی که درباره حکومت امام عصر(عج) و ایمان مردم به اسلام در عصر ظهور سخن می گوید، آیه 39 سوره انقال است. از امام باقر(ع) دو روایت ذیل تفسیر این قسمت از آیه: ««وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ‌ فِتْنَةٌ»» آمده است و بر این نکته دلالت دارد که در عصر حکومت امام زمان(عج)، هیچ مشرکی وجود نخواهد داشت و همه یکتاپرست خواهند بود؛ به گونه ای که اهل کتاب نیز به دین راستین ...

در برخی از روایات «ظاهر شدن کف دست در آسمان» به عنوان نشانه حتمی ظهور معرفی شده است. این روایات در کتاب الغیبه نعمانی ذکر شده اند که اسناد آنها محل خدشه و تامل است و نشانه حتمی ظهور بودن این دست روایات قابل مناقشه است.أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ الْبَنْدَنِيجِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَلَوِيُّ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ زِيَادِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ: النِّدَاءُ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ السُّفْيَانِيُّ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ الْيَمَانِيُّ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّكِيَّةِ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ كَفٌّ يَطْلُعُ مِنَ السَّمَاءِ مِنَ الْمَحْتُومِ قَالَ وَ فَزْعَةٌ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ تُوقِظُ النَّائِمَ وَ تُفْزِعُ الْيَقْظَانَ وَ ...

يکي از مواريث انبيا که نزد امام زمان(عج) است و هنگام ظهور، آن حضرت به عنوان يکي از ادله اثبات امامت وحقانيت خويش آن را آشکار مي‌کنند؛ «تابوت سکينه» مي‌باشد. در روايات، تابوت سکينه با نام هاي صندوق عهد، تابوت يهوديان، تابوت مقدس، صندوق تورات، تابوت شهاده و تابوت بني اسرائيل نيز ذکر شده است. عقيده ما درباره تابوت سكينه و تمامي مواريث پيامبران اين است كه خدا آنها را نزد پيامبر اكرم گرد آورد و از ايشان به جانشينانش انتقال يافت و هم اكنون نزد حضرت بقيه الله(عج) مي باشد.اژه «تابوت» دو بار در قرآن آمده است: در آيه 39 سوره مبارکه طه به صندوقى اشاره دارد كه مادر موسى وى را براى نجات از كشته شدن به دست فرعونيان درون آن گذاشت و به رود نيل سپرد. از امام باقر(ع) نقل شده است صندوقچه‌ای که مادر موسی(ع) او را در آن قرار داد و به رود نیل انداخت، بعدها به دست ...

پیشوای دوم جهان تشیع که نخستین میوه پیوند فرخنده امام علی(ع) با دختر گرامی پیامبر اسلام(ص) بود در نیمه ماه رمضان سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشود.حسن بن علی از دوران جد بزگوارش چند سال بیشتر درک نکرد. زیرا او تقریبا هفت سال بیشتر نداشت که پیامبر اسلام بدرود زندگی گفت. پس از درگذشت پیامیر(ص) تقریبا 30 سال در کنار پدرش امیر مومنان(ع) قرار داشت و پس از شهادت امام علی(ع) در سال 40 هجری به مدت ده سال امامت امت را به عهده داشت و در سال 50 هجری با توطئه معاویه بر اثر مسمومیت در سن 48 سالگی به درجه شهادت رسید و در قبرستان «بقیع» در مدینه مدفون گشت. صر حسن ‌بن علی(ع)، عصر غربت امام و کم‌توجهی به دین و جایگاه ولیّ ‌خداست. روایات بسیار محدود امام مجتبی(ع) نشان از وضعیت فضای فکری و بحران اجتماعی عصری دارد که آغاز تسلط بنی‌امیه و اوج تلاطم و آش ...

نهج البلاغه منتخب از خطبه ها نامه ها و سخنان امیرالمؤمنین است که حضرت در موقعیت های مختلف و به فراخور حال نامه ها و سخنانی مرقوم یا ایراد کرده است. در این کتاب شریف به گوشه هایی از مباحث مهدویت مانند ضرورت حجت الاهی، شخصیت و مقام امام مهدی و دوران عصر ظهور اشاره دارد.ز جمله مسائل مهم و اساسی در بحث مهدویت، جریان خلافت الهی است؛ زیرامسئله خلافت الهی در زمین، که خدای سبحان در قرآن کریم فرمود: ««إِنِّی جَاعِلٌ فِی الأَرْضِ خَلِیفَةً»»همچون داستان سفینه نوح و یا کشتی حضرت موسی و خضر(ع) و مانند آن ها نیست که یک موضوع شخصی و معینی بوده و سپری شده باشد، بلکه جریان خلافت یک فیض متصل و فوز مستمر است که از اول با اندیشه دوام و انگیزه استمرار طرح شده است، به گونه ای که اصل خلافت از قلمرو نبوّت و رسالت فراتر رفته و به امامت رسیده است. به این دلیل، در بحث ...

یکی از جریانهایی که در سالهای پایانی دهه هفتاد شمسی شکل گرفت و هنوز هم کم و بیش به حیات خود ادامه میدهد و دایره فعالیت خود را گسترش داده و به برخی‌شهرستانها نیز کشانده جریانی است که با محوریت آقای علی یعقوبی شکل گرفت.وی در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را تا سطح دیپلم در این شهر ادامه داد و در رشته پزشکی دانشگاه شهید بهشتی به تحصیل پرداخت؛ ولی به دلیل مشکلاتی که برایش پیش آمد، از دانشگاه اخراج شد. پدر او زین العابدین یعقوبی در سال ۶۱ به دست عوامل گروهک منافقین به شهادت رسیده بود.عقوبی پس از ورود به دانشگاه فعالیت های خود را آغاز کرد و ابتدا با برگزاری جلسات سخنرانی برای دانشجویان بسیجیان و در هیئت های مذهبی کم کم افرادی را گرد خود جمع کرد و به طرح مباحثی همچون توحید، ولایت، عوامل غیبت و .... پرداخت. پس از آنکه جلسات وی ...

ناووسیه گروهی هستند که با توقف در امام صادق(ع) به مهدویت او قایل شدند.این فرقه پیروان عبدالله بن ناووس هستند که بر ادعای حیات امام صادق پای فشردند. همچنین گفته شده ناووسیه منسوب به محلی به همین نام است این جریان با توقف در امام صادق(ع) به مهدویت او قایل شدند. آنان بر این باورند که امام صادق (ع) از دنیا نرفته و تا زمانی که زمین را از عدل و داد پر نکند، از دنیا نخواهد رفت. دلیل آنان بر این ادعا نیز روایتی از آن حضرت است مبنی بر اینکه اگر کسی برای شما خبر آورد که مرا غسل داده، کفن کرده و به خاک سپرده است، سخن او را تصدیق نکنید. ...

گروهی انحرافی که اعتقاد داشتند امام مهدی(عج) از نسل فرزند محمد بن جعفر است.شمیطیه پیروان فردی به نام یحیی بن شمیط یا یحیی بن ابی شمیط بودنداین فرقه باور داشتند امامت پس از امام صادق(ع) به فرزند آن حضرت، محمد بن جعفر رسیده است. آنان نقل می کنند محمد در کودکی زمین خورد و امام صادق(ع) او را در آغوش گرفت و فرمود: پدرم به من فرمود: اگر فرزندی برای تو به دنیا آمد که شبیه من بود، او را به نام من بخوان. او شبیه من و علی(ع) و رسول خدا(ص) و برسنت اوست.ادعااین گروه اگر چه به مهدویت محمد بن جعفر قایل نبوده اند، اما ادعا داشتند که مهدی(عج) از نسل او است. ...

«بيت المقدس» شهری است در فلسطین اشغالی که نخستین قبله و سومین شهر مقدس مسلمانان(پس از مکه و مدینه) و مقدس‌ترین شهر جهان نزد یهودیان و مسیحیان است. این شهر، از مراکز زیارتی ادیان ابراهیمی است و هر یک از این ادیان، آثار و ساختمان‌هایی در اين شهر دارند. بیت‌المقدس، هم اکنون در اشغال کامل اسرائیل است كه آن‌را پایتخت ابدی خود می‌خوانند؛ اما سازمان ملل و بسیاری از کشورهای جهان، این ادعا را به رسمیت نمی‌شناسند.«بیت‌المُقَدَّس»(به عربی بَیت المَقْدِس یا البیت المُقَدَّس) یا «اورشلیم» یا «قُدس»، نام اوليه آن «ساليم» به معناي شهر سلام بوده است. پس از اسلام در منابع فارسی، از این شهر به‌طور عمده با سه نام ایلیا، اورشلیم(یا اورشلم) و بیت‌المقدس یاد شده‌ است.بيت المقدس»، در غرب آسيا و شمال خاورميانه قرار دارد. اين شهر بر روي كوه های يهود كه تقسيم كننده آب ...

«جابرسا» و «جابلقا» نام دو منطقه است که در روایات مهدوی به عنوان منطقه ای معرفی شده که برخی از انصار امام در آن‌جا وجود دارند.معمولا در متون دینی، «جابرسا» و «جابلقا» با هم آمده اند. جابُلْقا و جابُلْسا(یا جابُلق‌ و جابُرس‌/ جابُرسا/ جابُلص‌/ جابُلصا)، نام‌ دو شهر تمثیلی‌ است در جغرافیای‌ قدیم، به ‌ترتیب‌ در سرحد مشرق‌ و مغرب‌ عالم‌. خلیل‌بن‌ احمد فَراهیدی نام‌ این‌ دو شهر را «جابَلَق»‌ و «جابَلَص»‌ ضبط‌ کرده‌ و طبری‌ صورت‌ سریانی‌ آن‌ها را مِرْقیسیا و بِرْجیسیا دانسته‌ است‌. به ‌نوشته‌ مرتضی‌ زَبیدی(ذیل‌ «جابلص» و «جابلق») این‌ دو نام‌ عربی‌ نیستند؛ زیرا در زبان عربی‌، دو حرف‌ «ج» و «ق‌» و نیز «ج‌» و «ص‌» در یک‌ کلمه‌ جمع‌ نمی‌شوند. ابن عربی نیز در «فتوحات»، این دو محل را «جابَرقینا» و «جابَرسینا» نامیده است.غلب منابع تاریخی کهن، شهر جابلسا ...

یکی از شهرهای با قدمت عراق شهر «بصره» است. این شهر در طول تاریخ خود، به خاطر موقعیت جغرافیایی که داشته با حوادثی روبه‌رو بوده است. «بصره» در محل ایرانی‌نشینی به نام «وَهِشتاباذ» اردشیر بنا شده است. این شهر پیش از تأسیس، پایگاه یا اردوگاه نظامی مرزداران ایران در زمان ساسانیان بوده است.استان بصره، در جنوب شرقى عراق واقع است و از سمت شمال، با استان‌هاى ميسان و ذى‌قار و از سمت غرب، با استان مثنّى هم‌جوار است. از سمت شرق نيز با ايران و اروند رود(شطّ العرب) و از سمت جنوب، با كويت دارای مرز است و ساحل اندكى نيز با خليج فارس دارد.شهر بصره كه مركز اين استان است، مهم‌ترين شهر جنوب عراق و در واقع تنها بندر اين كشور به شمار مى‌آيد. اين شهر، كنار شط العرب(اروندرود)، در فاصله 420 كيلومترى جنوب شرقى بغداد واقع است.ب‌ و هوای‌ استان بصره، گرم و بیابانی است. د ...

در قرآن و روایات از «دابة الارض» سخن به میان آمده است؛ واقعه‌ای که در آخرالزمان اتفاق خواهد افتاد. «دابة الارض» به معنای «جنبنده زمینی» است. بعضی از محققان شیعه معتقدند او در زمان رجعت ظهور می‌کند. سخن گفتن او با مردم از آیات الاهی شمرده شده و از مهم ترین کارهای او این است که مؤمن و كافر را با علامتی که در دست دارد، نشانه‌گذارى مى‌كند.ريشه لغوي "دابة"، "دب" به معناى حرکت بر زمین است که از راه رفتن معمول، کم‌تر است و به هر چیزی که بر روی زمین حرکت کند، «دابّه» گویند. «أَرْض‌» به زمين‌ يا جرم و جسمى می گویند كه در مقابل آسمان قرار دارد و در اصطلاح دابّـة الأرض، یکی از نشانه‌های الاهی است که خداوند آن را در آخرالزّمان پدیدار می‌کند.دابّة ‌الأرض» در قرآن، به صورت «دابَّةً من الأرض» در آیه 82 سورة نمل، در وصف رویدادی مهم در آستانه قیامت آمده است. ...