دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

زمان ظهور امام زمان عجل‌الله‌فرجه از جمله نكاتي است که فراوان در مورد آن بحث شده است. طبیعی است که در مورد ظهور نمی‌توان روز مشخصی را تعیین كرد. اما روایاتی چند در منابع حدیثی ذکر شده اند. برخی روایات جمعه، برخي دیگر شنبه، روایاتی دیگر روز عاشورا و برخی دیگر، نوروز را روز ظهور می‌دانند.«ظهور» به معنای آشکار شدن چیز پنهان است. در اصطلاح مهدوی، نمایان شدن حضرت مهدی (عج) پس از غیبت کبرا را برای برپایی عدل و داد، «ظهور» می‌گویند. در برخی روایات از واژه «بعث» (برانگیختن) و «امر» برای ظهور استفاده شده است. بر اساس برخی روایات دیگر، آشکار شدن دولت حق در دوره ظهور امام مهدی(عج) رخ خواهد داد.بر اساس برخی از روایات، ظهور آن حضرت، روز جمعه است.ر روایتی صحیح از امام صادق (ع) چنین وارد شده است: «وَ يَخْرُجُ قَائِمُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ و ...

یکی از مهم‌ترین میراث های اعتقادی که از امام باقر به یادگار مانده و حقایق بسیاری را به جامعه بشری عرضه داشته؛ «معارف مهدوی» است که حضرت باقر مسائل مختلف مهدوی را برای تشنگان معارف اسلامی بیان کرده و تقریبا در همه ساحت‌ها و مباحث مربوط به مهدویت مطالب ناب و بسیار ارزشمندی را بیان کرده است.در چند روایت از امام باقر(ع) مخفی بودن ولادت امام مهدی(عج) عنوان شده و تعدادی از روایات نیز به سیمای ظاهری امام مهدی(عج) پرداخته‌اند. در روایات امام باقر(ع) کم‌تر به نام مهدی(عج) اشاره شده و در مواردی، به توصیف امام مهدی(عج) بسنده شده است.ر روایتی دیگر نیز به ویژگی مشهور مادر امام مهدی(عج) اشاره شده است: «ابن سیدة الإماء؛ فرزند سرور کنیزان» توصیف ظاهری مهدی(عج) و خبر دادن از ویژگی مادر او، خود تاکیدی است بر قطعیت موعود و همچنین گویای احاطه امام باقر(ع) بر این ...

«رجب»، نام هفتمین ماه قمری و یکی از چهار ماه حرام در اسلام است که از منظر قداست زمانی، از جایگاه والایی برخوردار است. وقوع حوادث مهم تاریخی، ولادت حضرت علی علیه‌السلام، بعثت رسول خدا صلوات‌الله‌علیه‌وآله، تغییر قبله از بیت المقدس به طرف کعبه، ولادت و شهادت بعضی دیگر از ائمه معصوم علیهم‌السلام و تاکید روایات بر روزه مستحبی و عمره مفرده در این ماه؛ از امتیازات ویژه ماه رجب است. در باب مهدویت می‌توان با رویکرد وقوع اتفاقات قبل ظهور، که در این ماه رقم خواهد خورد، به آن نگریست.رجب» در لغت به معنای «عظمت» است و به سبب همین عظمت است که جاهلیت، جنگ در این ماه را جایز نمی‌دانست. پيامبر خدا صلى‌الله‌عليه‌وآله رجب را «اصبّ» (ماه ريزانِ خدا) ناميده اند و دلیل آن‌را این نکته عنوان کرده‌اند که در اين ماه، رحمت بر امّت من، به شدّت فرو مى‌بارد. به آن ماه «اَ ...

يكى از ويژگى‌هاى حضرت مهدى(عج) اين است كه هنگام ظهور، بسيارى از ميراث‌هاى پيامبران را به همراه خواهد داشت. درباره اينكه اين امور به چه منظور نزد او جمع شده، سخن صريحى وجود ندارد؛ ولى با توجّه به نقش آن حضرت كه همان نقش انبيا و اوليا است و او آرزوى همه آنان را تحقق خواهد بخشيد مى‌توان نتيجه گرفت كه تمامى ابزار آنان، در اختيار حضرت مهدى(عج) قرار خواهد گرفت.یکی از این میراث سنگ حضرت موسی است که در دوران ظهور در اختیار امام مهدی قرار دارد.در آیات الهی معجزه ای چنین به حضرت موسی(ع) نسبت داده شده است:وَ إِذِ اسْتَسْقى‌ مُوسى‌ لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُناسٍ مَشْرَبَهُمْ كُلُوا وَ اشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدين (به ياد آوريد ...

يكى از ويژگى‌هاى حضرت مهدى(عج) اين است كه هنگام ظهور، بسيارى از ميراث‌هاى پيامبران را به همراه خواهد داشت. درباره اينكه اين امور به چه منظور نزد او جمع شده، سخن صريحى وجود ندارد؛ ولى با توجّه به نقش آن حضرت كه همان نقش انبيا و اوليا است و او آرزوى همه آنان را تحقق خواهد بخشيد مى‌توان نتيجه گرفت كه تمامى ابزار آنان، در اختيار حضرت مهدى(عج) قرار خواهد گرفت. ديگر اينكه آن حضرت وظيفه دارد تا همه پيروان اديان را به دين مقبول الهى (اسلام) دعوت كند و اين مواريث، نشانه‌هايى از حقانيت آن حضرت است.یکی از آن میراث ها زره پیامبر خداست. این زره از نظر ظاهری دارای دو حلقه نقره در جلو و دو حلقه نقره دیگر در عقب بوده است و ائمه طاهرین در دوران امامت خود آن را در اختیار داشته اند.ره یکی از میراث هایی است که به عنوان نشانه امامت ذکر شده است و مراد از آن همان ز ...

در برخی روایات خروج و قیام امام مهدی از کرعه دانسته شده است. این روایات نامعتبر بوده و با روایات دیگر در تعارض است. براساس روایات معتبر امام مهدی از مکه قیام خواهد کرد.در منابع شیعی و سنی دو روایت به خروج امام مهدی از کرعه اشاره شده است.در روایتی بیان شده است که حضرت مهدی علیه السلام از منطقه ای در یمن به نام کرعه (أکرعه) خواهد آمد .گزارش آن در منابع اهل سنت و به نقل از عبدالله بن عمرو بن العاص چنین است:َ قَالَ: حَدَّثَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا، قَالَ: أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ الْمَالِكِيُّ، قَالَ: أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ الضَّحَّاكِ، قَالَ: أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ ...

كتاب‌هاي فتن و ملاحم از جمله منابع مهم درباره مهدویت به شمار مي‌روند. كتاب الملاحم نوشتۀ احمد بن منادی از محدثان اهل‌سنت، از آن دسته كتاب‌هاست. این اثر حاوی روایات مرتبط با مهدویت مانند: دجال، سفیانى، اشاره دارد. وی را به مهدى(عج) اختصاص داده و روایاتى درباره فاطمى بودن آن حضرت نقل كرده است. پس از آن در باب‌هاي به نشانه‌هاى ظهور پرداخته و به تفصیل از دجال سخن گفته است. بخش عمده روایات وی مسند به معصوم نیست علاوه بر آن روایات وی در متون بعدی بازتاب نداشته است که اعتبار این کتاب را با تامل روبرو می کند.لاحم‌نگارى یا پیش‌گویى حوادث مهم، پیشینه‌اى به قدمت ادیان الهى دارد و در روایات اسلامى عنوان «ملاحم و فتن» از جایگاه ویژه‌اى برخوردار است. محدثان و مؤلفان مسلمان از قدیم به اين دو عنوان توجه داشته‌اند و به صورت‌هاى مختلف، به آن پرداخته‌اند. برخى ...

دانشنامه امام مهدی بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ مجموعه‌ای ده جلدی درباره امام مهدی(عج) و موضوع مهدویت است. این دانشنامه، در مؤسسه دارالحدیث در دستور کار قرار گرفت و در سال ۱۳۹۳ شمسی منتشر شد. از جمله اهداف نگارش دانشنامه امام مهدی(عج)، رویکرد به زندگانی امام زمان(عج) و موضوع مهدویت با پژوهش جدید، بازنگری تخصصی و اتقان علمی بیشتر بوده است. این دانشنامه در ۱۴ بخش اصلی تشکیل شده که هر کدام از بخش‌ها دارای فصول متعدد است. گزیده دانشنامه امام مهدی(عج) با تلخیص مجموعه ده جلدی توسط احمد غلامعلی در ۲ جلد صورت گرفت.رحوم آیت الله محمد محمدی ری‌شهری با همکاری چند تن از اساتید مبرز حدیث مانند سیدمحمدکاظم طباطبایی و دیگر پژوهشگران مؤسسه دارالحدیث این اثر فاخر را سامان بخشیده اند. ترجمه بخش‌های عربی توسط عبدالهادی مسعودی صورت گرفته و ارزیابی علمی کل دانشنامه ...

حديث ثقلين كه در آن، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، اهل بيت خود را «همسنگ قرآن» معرّفى كرده و با تأكيد تمام، جامعه اسلامى را به پيروى از آنان در كنار قرآن فرا خوانده است، يكى از مبانى استوار و خدشه‌ناپذير شناخت اهل بيت عليهم السلام و اثبات مرجعيت علمى و امامت و رهبرى آنان تا دامنه قيامت است. از اين رو، يكى از دلايل متقن امامتِ امام مهدى عليه السلام نيز محسوب مى‌گردد.تن حديث ثقلين كه در منابع معتبر حديثى با اندكى تفاوت در لفظ، از پيامبر خدا روايت شده است، اين است: إِنِّى تارِكٌ فيكُمُ الثَّقَلَينِ، أما إِن تَمَسَّكتُم بِهِما لَن تَضِلُّوا؛ كِتابَ اللَّهِ وَ عِترَتى أهلَ بَيتى؛ فَإِنَّهُما لَن يَفتَرِقا حَتَّى‌ يَرِدا عَلَىَّ الحَوضَ.من دو چيز گران‌بها در ميان شما به جا مى‌گذارم. كه تا وقتى به آن دو چنگ بزنيد، هرگز گم‌راه نمى‌شويد: كتاب خدا و ...

شهر لد از جمله شهرهایی قدیمی است که در صدر اسلام مردمان آن به اسلام گرایش پیدا کردند. در برخی روایات مهدوی قتل دجال در این شهر رخ خواهد داد.نام شهری در فلسطین اشغالی است. در گذشته آن را جزو منطقه شام دانسته اند. نخستين واقعه برخورد مسلمانان با روميان در زمان خلافت خلیفه اول در سرزمين فلسطين بود و فرماندهى سپاه را عمرو بن عاص بر عهده داشت. سپس وی غزه را فتح كرد، و پس از آن سبسطيه و نابلس را گشود و بر مردم آن دیار جزیه مقرر کرد، آنگاه شهر لد و نواحى آن را فتح كرد.ین شهر طبق مستندات تاریخی قبل از اشغال فلسطین توسط رژیم اشغالگر قدس، از لحاظ قومیتی و جمعیتی با اکثریت اعراب مسلمان بوده است ولی با اشغال سرزمین فلسطین و با سیاست تغییر قومیتی این رژیم و اخراج ساکنان اصلی آن از سرزمین مادری شان در حال حاضر در دست اکثریت یهودیان قرار دارد. شهر «لد» از ...

اَنْبار، از شهرهاي‌ مشهور ايران‌ در دورة ساسانى‌، در كنارة شرقى‌ فرات‌ و در شمال‌ غربى‌ تيسفون‌ قرار دارد. این شهر در ۶۲ کیلومتری بغداد کنونی، نزدیک قناتی که دجله و فرات را به هم متصل می‌کند و در کتب اسلامی «نهر عیسی( علیه السلام)» خوانده شده قرار داشت. این قنات که ظاهراً توسط شاهپور دوم حفر شده بود، باعث گردید که انبار اهمیت تجارتی فراوان پیدا کند.واژه انبار همان‌طور که اغلب لغت‌نویسان عرب اشاره می‌کنند، همان کلمه معروف فارسی است. انبار از آن جهت انبار خوانده شد که «کسری» رزق اصحاب خود را در آن جای می‌داد.برخی گفته اند دلیل این نام این است که «بخت نصر» در جنگ با عرب ها اسرا را در آن جا جای می داد. و بعضی گفته اند نامش دراصل «اهراء» بوده بعد از آمدن عرب ها این اسم معرّب شد و به «الانبار» تغییر یافت.ردید نیست که انبار قبل از دوران ساسانی بنا ش ...

وجود ادیان متعدد در هنگام ظهور، از مسئله‌ها در حوزة فلسفه دین و کلام جدید است. اگر ادیان گوناگون در آن هنگام وجود دارند، آیا پلورالیسم دینی در آن دوران جایگاهی خواهد داشت؟ آیا میان این دو موضوع رابطه‌ای وجود دارد؟این نوشتار پس از تبیین نظریة پلورالیسم دینی و برخی نظریه‌های موجود دربارۀ تعدّد ادیان، به این پرسش پاسخ می‌دهد.واژه «پلورال» به معنای جمع و کثرت، حکایت‌کننده از وجودهای متعدّد و متکثّر (وجود کثرت‌ها) و واژۀ «پلورالیسم» به معنای گرایش به کثرت (کثرت‌گرایی) است. این واژه، ابتدا در ساحت سنّتی کلیسایی مطرح شد، به گونه‌ای که شخصِ دارای چند منصب گوناگون در کلیسا را «پلورالیست» می‌نامیدند. سپس این واژه در عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اخلاقی، معرفتی و دینی به کار گرفته شد. از همین روی، پلورالیسم به حسب ساحت‌های مختلف، تقسیم‌پذیر است.ظریۀ ...

یکی از برجسته‌ترین منابع روایی معاصر که حدود هفتاد سال نقش ویژه‌ای در مباحث مهدویت و مهدویت‌نگاری داشته، کتاب گران‌سنگ منتخب الأثر فی الامام الثانی عشر(عج) نوشتۀ آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی(ره) است. این نوشته افزون بر اینکه کتابی اطمینان‌بخش برای نقل روایات مهدویت می‌باشد، منبعی ارزشمند برای برخی از تحلیل‌ها و بحث‌های روایی مهدویت و مهدویت‌نگاری‌های پس از خود به شمار می‌آید. نگارندۀ اثر با توانمندی علمی بالا و با روشی مناسب به گزینش روایات از منابع فریقین مبادرت کرده و آن را به سبکی قابل استفاده برای همگان به‌ویژه اندیشوران سامان داده است.ر این کتاب نویسنده به قصد گردآوری روایات مربوط به امام عصر(عج)، روایات پرشماری دربارۀ بشارت پیامبر اسلام(ص) و اهل بیت طاهرین(علیهم السلام) به آمدن منجی آخر الزمان که از نسل پیامبر اسلام(ص) است را با دقت ...

تمام خیرات و برکات وجود در نظام هستی، اعم از برکات مادی و معنوی، به وساطت آن ذوات مقدس افاضه می‌شود، خداوند آفرینش نظام را با آنان آغاز کرد و با آنان ختم می‌کند، به وسیله آن‌ها باران نازل می‌کند و به وسیله آن‌ها آسمان را نگاه می‌دارد؛ «بِكُمْ فَتَحَ اللهُ وَ بِكُمْ يَخْتِمُ و بِكُمْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وِ بِكُمْ يُمْسِكُ السُّمآءَ اَنْ تَقَعَ عَلَي الاَرْضِ اِلّا بِاِذْنِهِ و اگر خیری تصور شود، آن‌ها اصل، فرع، معدن، جایگاه و منتهای آن هستند؛ «إِنْ ذُكِرَ الْخَيْرُ كُنْتُمْ أَوَّلَهُ وَ أَصْلَهُ وَ فَرْعَهُ وَ مَعْدِنَهُ وَ مَأْوَاهُ وَ مُنْتَهَاه». ولایت خداوند با ولایت امام در هستی جریان پیدا خواهد کرد؛ بر همین اساس برای قرار گرفتن در ولایت حق تعالی و بهره‌مندی از آثار نورانیت و هدایتی آن، لازم است انسان در بستر ولایت امام حرکت نماید.ال به چ ...

احادیث نشانه‌های ظهور بخش درخور توجهی از روایات مربوط به امام مهدی(عج) را به خود اختصاص داده‌اند. دربارۀ این حجم گسترده از روایات همچنان ابهامات، پرسش‌ها و دشواری‌های بسیاری وجود دارد که حل آن نیازمند تأملات و ژرف‌نگری‌های بیشتری است. در میان یکی از آنها کارکردهای نشانه‌های ظهور است.مده‌ترین تکیه‌گاه مؤمنان برای عبور از دشواری‌های دوران غیبت، باید بیّنات، هدایت‌ها و معیارهای دینی باشد. به عنوان نمونه، توجه به قدر و اندازۀ وجودی انسان و افق‌های بلند پیش رویش و جایگاهی که امام در نظام آفرینش دارد و اضطراری که آدمی به امام برای به فعلیت رساندن توانمندی‌هایش دارد، او را از غفلت از امام می‌رهاند و عطش نیاز به او را در دل آدمی می‌کارد و او را هر لحظه و آن، منتظر و چشم‌به‌راه امام می‌گرداند. آموزه‌هایی از این دست درمان درد غفلت از امام و آرمان‌های ا ...

کتاب المحاسن نوشتۀ‌ احمد بن محمد بن خالد برقی از محدثان شهیر شیعه در قرن سوم هجری یکی از آثاری است که روایات مهدوی را در خود جای داده است. بررسی آموزۀ مهدویت در دو ساحت سند شناسی و محتوایی روایات می‌تواند به معرفی مهدویت و شناخت این کتاب کمک کند.احمد بن محمد بن خالد یکی از محدثان شهیر شیعه در قرن سوم هجری است. وفات وی را بین سال‌های 274-۲۸۰ ق ذکر کرده‌اند وثاقت او بین دانشمندان رجال مانند نجاشی، طوسی و ابن الغضائری مورد تأیید است. با این وصف همگان نقل روایات از ضعفا و اعتماد به مرسلات را دربارۀ او تذکر داده‌اند.ر بین آثار برقی کتاب المحاسن معروف‌ترین کتاب اوست. المحاسن کتاب بسیار بزرگ و عظیمی بوده است که به‌‌عنوان یکی از جوامع حدیثی به شمار می‌رفته است. برخی کتاب المحاسن را مشتمل بر نود الی صد کتاب دانسته‌اند. این اثر علاوه بر جامعیت کم‌نظیر ...

احمد بن محمد بن خالد برقی(274-۲۸۰) فقیه، محدث بنام امامیه است. او دوران امام رضا، امام جواد و امام هادی را درک کرده است. از وی بالغ بر 20 روایت مهدوی نقل شده است.احمد بن محمد بن خالد یکی از محدثان شهیر شیعه در قرن سوم هجری است. خاندان برقی اصالتی کوفی داشته که بعد از واقعۀ زید بن علی بن حسین به ایران در منطقه‌ای به نام بَرَقه یا برق رود از نواحی قم ساکن شدند. مشهورترین افراد این خاندان احمد بن محمد خالد و پدر وی محمد بن خالد است.زارشی دربارۀ تاریخ ولادت احمد بن محمد وجود ندارد. برخی از پژوهشگران احتمال داده اند وی قبل از سال 200 ق، حدود سال ۱۸۶ ق. به دنیا آمده باشد. شیخ طوسی برقی را از اصحاب امام رضا(ع) می‌داند‌. با توجه به شهادت امام رضا(ع) در سال ۲۰۳ ق می‌توان نقل روایت او را در دوران جوانی از امام رضا(ع) پذیرفت. همچنین احمد بن محمد عیسی رئ ...

پس از رحلت رسول‌خدا(ص) طرح آموزه‌های مهدویت، از سوی اهل بیت ادامه یافت. طرح آموزه‌های مهدوی از سوی ائمه با اهداف تازه‌ای نیز همراه شد تا پاسخی به نیازهای فکری و روحی شیعه در عصر حضور ائمه(علیهم السلام) و در عصر غیبت ایشان باشد.این نوشتار، مروری بر روایات وارده در بحث مهدویت در کلام امام حسین است و تلاش می‌کند محورهای مورد توجه و تأکید در این آموزش‌ها مشخص گردد.سومين امام معصوم، در سوم (يا چهارم) شعبان سال چهارم هجرى در شهر مدينه ديده به جهان گشود. او دومين ثمره پيوند فرخنده على(ع) و حضرت فاطمه دختر پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) بود. حسين بن على(ع) در دوران عمر خود به شجاعت و آزادگى و ايستادگى در برابر ظلم و ستم شهرت داشت.سين بن على(ع) مدت شش سال از دوران كودكى خود را در زمان جدّ بزرگوار خود سپرى كرد و پس از رحلت آن حضرت، مدت سى سال در كنار ...

محرم و مهدویت، پیوندی عمیق با هم دارند. حضرت مهدی(عج) یـگانه مـنتقم مظلومان عالَم، منتظِر است تا روزی به ندای «هَل مِن ناصِرٍ یَنصُرُنِی» امام حسین(ع) لبیک گوید و انتقام خون پاک سیدالشهداء(ع) و یاران باوفایش را از ستمگران عالم بگیرد. هدف امام حسین(ع) از مبارزه با مـستکبران و طـواغیت عـصرش این بود تا دین اسـلام را احـیاء و مـردم را از جهل فرهنگی و نادانی سیاسی نجات بخشد و عدالت اجتماعی را در جامعه اسلامی برقرار نماید. حضرت مهدی(عج) نیز با ستمگران، مشرکان و مستکبران جـهان مـبارزه خـواهد کرد تا احکام الهی و سنّت جدش رسول الله(ص) را احـیاء و زمـینه را برای تحقق عدالت اجتماعی در سرتاسر گیتی به معنای واقعی کلمه فراهم نماید.محرم»، روز مظلومیت امام حسین(ع) و اصحاب وفادار اوسـت، و «مـهدویت»، یـادآور غُربت امام مهدی(عج) در عصر غیبت است. تنهایی آن دو ام ...

قادیانیه یکی از فرقه های مبتدعه که میرزا غلام احمد قادیانی آن را بنیان نهاد. او در پنجاه سالگی با استفاده از توجیه و تفسیر بعض احادیث ادعای مهدویت نمود و خود را مظهر رجعت عیسی دانست.پیروان این فرقه تازه را قادیانی و بطوریکه خودشان می نویسند احمدی نام دارند .«قاديانيه»، نام فرقه‌اي منسوب به «ميرزا غلام احمد قادياني» است. وي در روز جمعه، سيزده فوريه 1835م. برابر با چهارده شوال 1250ق. در روستاي قاديان در پنجاه و هفت ميلي شمال لاهور متولد شد. خانوادۀ وي از خاندان موجّه ايالت پنجاب و از بازماندگان عموي امير تيمور گوركاني بودند. او قرائت قرآن و چند كتاب فارسي و صرف و نحو عربي را در نوجواني آموخت و در هجده سالگي كتاب‌هايي در زمينه نحو، منطق، حكمت و چند كتاب درباره فن طبابت مطالعه كرد ز کودکی حالت تفکر و ریاصت داشت و به ادعای خودش صاحب الهامات بود. ب ...