دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

حضرت خضر (ع) از بندگان صالح و برگزیده‌ی الهی است که به قول مشهور، از مقام والای نبوّت نیز بهره‌مند می‌باشد. بر پایه‌ی برخی روایات، آن حضرت از آب حیات نوشیده و عمری جاویدان یافته است. حکمت این عمر طولانی در نزد صاحبان خرد آن است که در دوران غیبت، زبان ایرادگران بر طول عمر امام مهدی(عج) بسته گردد و با تشبیه عمر آن حجت الهی به عمر حضرت خضر، شبهه‌اندازی معاندان و بداندیشان باطل شود. افزون بر این، خضر (ع) در عصر غیبت، مونس و غم‌خوار امام غریب بوده و خداوند به واسطه‌ی او تنهایی حجت خود را به انسیت بدل ساخته است. همچنین بنا بر نصوص روایی، در ایام پرخرّمی ظهور، آن بزرگوار از کارگزاران و وزیران برجسته‌ی دولت کریمه‌ی مهدوی خواهد بود.بق روایتی از امام صادق(ع)، اسم حضرت خضر(ع)، بالیا(یا تالیا) بن ملکان بن عابر بن ارفخشد(یا ارفخشذ) بن سام بن نوح(ع) است. ب ...

هارون بن مسلم بن سعدان(ابوالقاسم)، محدثی ثقه و پرکار از قرن سوم هجری است که از اصحاب امام عسکری(ع) به شمار می‌رود. با وجود برخی گرایش‌های اعتقادی بحث‌برانگیز(مثل جبر و تشبیه)، جایگاه او در نقل حدیث بسیار مهم است. او با سلسله اسنادی که به اصحاب امام صادق(ع) مانند مسعده بن صدقه می‌رسد، حجم عظیمی از روایات(حدود ۱۸۹ مورد در کتب اربعه) را نقل کرده و خود نیز مورد استناد بسیاری از محدثان بعدی قرار گرفته است. بخشی از روایات منقول وی به موضوع مهدویت اختصاص دارد که شامل مباحثی مانند کیفیت آفرینش امام، ضرورت استمرار حجت الهی، وظایف منتظران، علائم ظهور و صحنه آغازین قیام حضرت مهدی(عج) می‌شود.ارون بن مسلم بن سعدان، معروف به کاتب سرمن‌رایی(ساکن سرَّمَنْ رَأى/سامرا)، اصالتاً اهل انبار و کنیه‌اش ابوالقاسم بود. وی توفیق ملاقات با امام ابومحمد (حسن عسکری(ع) ) ...

بو جعفر محمّد بن حسن بن عليّ بن ابراهيم بن مهزيار گويد: از پدرم شنيدم كه مى‌گفت: از جدّم عليّ بن ابراهيم مهزيار شنيدم كه مى‌گفت: در بسترم خوابيده بودم و در خواب ديدم كه گوينده‌اى به من مى‌گويد: به حجّ برو كه صاحب الزّمان را خواهى ديد. علىّ بن ابراهيم گويد: من خوشحال و خندان از خواب بيدار شدم و در نماز بودم تا آنكه سپيده صبح دميد و از نماز فارغ شدم و از خانه در جستجوى كاروان حاجيان بيرون آمدم و گروهى را ديدم كه مى‌خواهند به حجّ بروند و به نزد اوّلين آنها شتافتم و چنين بود تا آنكه بيرون رفتند و من در اين سفر مى‌خواستم به كوفه بروم و چون به آنجا رسيدم از مركب خود پياده شدم و متاع خود را به برادران مورد اعتمادم سپردم و رفتم تا از آل ابو محمّد( عليه السّلام) جويا شوم و جستجو كردم امّا هيچ اثر و خبرى نشنيدم و با اوّلين گروه خارج شدم و در اين سفر مى ...

ابن ابى حاتم رازی از مفسران اهل سنت است. «تفسيرالقرآن العظيم» معروف به تفسير ابن ابى‌حاتم از آثار معروف وی شمرده شده است. وی در ذیل 16 آیه درباره اتفاقات عصر مانند ظهور امام مهدی، نزول عیسی، غلبه اسلام بر سایر ادیان، سخن گفته است.عبدالرحمن بن محمد بن ادريس بن منذر تميمى حنظلى رازى مشهور به ابن ابى حاتم، متولد 240ق و مفسر، متكلم، فقيه و محدث بنام اسلامى، در رى زاده شد و سال‌هاى نخستين زندگي اش در همين شهر گذراند.او از پدر خود ابوحاتم و ابوزرعه رازى دانش و حديث آموخت و نيز از فضل بن شاذان نيشابورى قرائت قرآن فرا گرفت. سپس خود به طلب علم رهسپار شام و مصر گرديد و هفت ماه در مصر اقامت گزيد و از عالمان و فقيهان و محدثان آن ديار فقه و حديث آموخت. آنگاه در 264ق عازم اصفهان شد.رچه مذهب فقهى و كلامى وى آشكارا ياد نشده، عبّادى او را از فقيهان شافعى دانس ...

مؤلّف اين تفسیر، محمد بن مسعود عيّاشى سمرقندى يكى از دانشمندان برجسته و مورد اعتماد شيعه در اواخر قرن سوم و اوايل قرن چهارم است. ایشان در حوزه مهدویت مطالب زیادی آورده است او در ذیل قریب به 40 آیه قرآن، به بسیاری از موضوعات مهدویت از کلام ائمه اطهار(علیهم السلام) پرداخته است.محمد بن مسعود بن محمد بن عياشى سمرقندى كوفى، كنيه‌اش ابوالنضر و معروف به «عياشى»، از اعيان علما و از اكابر فقهاى شيعه است. وی در علوم متعدد مانند فقه، ادب، حديث و تفسير تبحر فراوان داشته است.ياشى در آغاز با توجه به محيط نشو و نماى خود كه حدود سمرقند و بخارا بوده و اكثر ساكنان آن ديار از فقه اهل سنت پيروى مى‌كردند، پيرو مكتب فقهى اهل سنت بود؛ ولى در اثر مطالعه و ممارست در كتاب‌هاى شيعه، توفيق نصيب او گرديد و مكتب پر فيض فقه جعفرى را پذيرفت و تمامى تَركه پدر را كه بالغ بر س ...

«احمد بن محمد بن سعید»، معروف به «ابن عقده» در عصر خود، به عنوان یکی از بزرگان علم حدیث در شهر کوفه شناخته می‌شده؛ که به دلیل هم‌زمانی بخش عمده‌ای از دوران حیات وی با روزگار غیبت صغرا، حجم گسترد‌ه‌ای از روایات او به تبیین مسائل مربوط به آموزه مهدویت اختصاص یافته است؛ به گونه‌ای که وی مقام اول روایات نعمانی در کتاب الغیبة را بر عهده دارد. همچنین روایاتی از وی در بطلان اعتقادات فرقه‌های انحرافی همچون اسماعیلیه و واقفه و رد ادعای مهدویت برخی از امامان زیدیه نقل شده است.احمد بن‌ محمد بن‌ سعيد بن عبد الرحمن»، با القاب «سبیعی»، «همدانی» و «کوفی» و با کنیه «ابوالعباس» خوانده شده است . پدر وی - به دلیل مهارت در علم صرف و نحو– به لقب «عقده» معروف بود. از این رو، احمد بیش از هر نام، لقب و کنیه دیگر به «ابن عقده» شهرت یافته بود. ابن عقده در شبانگاه نیمه ...

«احمد بن اسحاق اشعری قمی» از بزرگان امامیه و از اصحاب سه تن از ائمه امام جواد، امام هادی و عسکری(علیهم السلام) بود و مدتی نیز در دوران غیبت صغرا زندگی کرد. او که از خواص یاران امام حسن عسکری(ع) بود، پس آگاهی از ولادت امام مهدی(عج) و غیبت طولانی مدت ایشان، با اطلاع رسانی به برخی از شیعیان امامی و رفع تحیر آنان در خصوص جانشین امام عسکری(ع)، آنان را از انحراف مصون داشت.  وی علاوه بر نقش آفرینی در نهاد وکالت، در تبیین جایگاه عثمان بن سعید و فرزندش محمد بن عثمان نقش بسزایی داشت. او در هدایت شیعیان امامی و اثبات بطلان ادعای امامت جعفر بسیار کوشید.احمد بن اسحاق‌ بن عبد الله‌ بن سعد بن مالك بن احوص» (با کنیه ابوعلی) معروف است، از تاریخ، محل ولادت و ادوار نخستین حیات وی اطلاعی در دست نیست. تنها با توجه به این‌که به گفته برقی و شیخ طوسی او از اصحاب اما ...

دکتر رونِن کوهن(متولد 1976 میلادی)، از اساتید و محققین پرتلاش اسرائیلی و فارغ‌التحصیل دانشگاه بار-ایل، از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های دولتی تل‌آویو است. رساله او با موضوع: «توسعه مجاهدین خلق و مبارزه آن با جمهوری اسلامی ایران، 1987- 1997» دفاع شده است. کوهن، دانشیارِ دانشگاه آریل و رئیس مرکز تحقیقات خاورمیانه و آسیای مرکزی این دانشگاه و نیز عضو مؤسسه‌ای است که در زمینه جنبش‌های مقاومت فعالیت می‌کند. از فعالیت‌های مهم او در سال‌های اخیر، تأسیس مجله «مطالعات میان‌رشته‌ای خاورمیانه» در سال 2017 و بر عهده‌داشتن سردبیری آن است. تحقیقات او به‌طور عمده، بر ایران‌شناسی و سیاست منطقه‌ای متمرکز است.وهن، کتاب‌ها و تک‌نگاری‌های متعدد و هم‌چنین مقالات دانشگاهی، یادداشت‌ها و گزارش‌های بسیاری در موضوعات مختلفی، مانند: اسلام، تاریخ و خاورمیانه نگاشته یا ویرایش کرد ...

ژوزف الیاش(Joseph Eliash)، محقق و دانشمند یهودی‌تبار در سال 1923 در اورشلیم متولد شد. وی مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ارشد خود را از دانشگاه عبری اورشلیم أخذ و پس از آن در سال 1967 مدرک دکتری خود را در رشته مطالعات اسلامی از دانشگاه لندن دریافت کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا عزیمت کرد و با کمک بنیاد مالی فورد، توانست مدرک فوق‌دکتری خود را در مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه کالیفرنیا به اتمام رساند.از فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی او می‌توان به استادیاری دانشگاه اوبرلین، سرپرستی طرح مطالعات یهود و خاورمیانه کالج اوبرلین، ارائه مقالات علمی در همایش های مختلف از جمله کنفرانس بین‌المللی مطالعات یهود در اورشلیم(1976)، کنفرانس بین‌المللی خاورشناسان در پاریس(1973) اشاره کرد.لیاش، به‌دلیل آشنایی و تسلط به زبان عربی، در بیشتر فعالیت‌های علمی خود به‌طور م ...

ابوسهل اسماعیل بن علی نوبختی، یکی از بزرگ‌ترین متکلمان امامیه در دوران غیبت صغرا است. او از اولین مولفانی است که بخش قابل توجهی از فعالیت علمی خود را به تبیین امامت و غیبت امام دوازدهم(عج) اختصاص داد. وی علاوه بر نقش آفرینی در نهاد وکالت، در معرفی آن نهاد و همچنین در تثبیت جایگاه نواب نقش بسزایی داشت. او در هدایت شیعیان و برخورد با فرقه‌های انحرافی، فرقه‌هایی همچون واقفه و مقابله با مدعیان دروغین نیابت؛ مدعیانی همچون حسین بن منصور حلاج تلاشی بسیار کرد.سماعیل بن علی بن اسحاق بن ابی سهل بن نوبخت، که با کنیه ابوسهل و با القاب نوبختی، کاتب و بغدادیخوانده شده است؛ در تاریخ 237 هجری متولد شد. از محل تولد و سال‌های آغازین حیات وی اطلاعی چندان در دست نیست. او با وجود این‌که مدتی از حیات خود را در دوان امامین هادی و عسکری(ع) گذرانده است؛ از ارتباط وی ...