دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

کتاب المحاسن نوشتۀ‌ احمد بن محمد بن خالد برقی از محدثان شهیر شیعه در قرن سوم هجری یکی از آثاری است که روایات مهدوی را در خود جای داده است. بررسی آموزۀ مهدویت در دو ساحت سند شناسی و محتوایی روایات می‌تواند به معرفی مهدویت و شناخت این کتاب کمک کند.احمد بن محمد بن خالد یکی از محدثان شهیر شیعه در قرن سوم هجری است. وفات وی را بین سال‌های 274-۲۸۰ ق ذکر کرده‌اند وثاقت او بین دانشمندان رجال مانند نجاشی، طوسی و ابن الغضائری مورد تأیید است. با این وصف همگان نقل روایات از ضعفا و اعتماد به مرسلات را دربارۀ او تذکر داده‌اند.ر بین آثار برقی کتاب المحاسن معروف‌ترین کتاب اوست. المحاسن کتاب بسیار بزرگ و عظیمی بوده است که به‌‌عنوان یکی از جوامع حدیثی به شمار می‌رفته است. برخی کتاب المحاسن را مشتمل بر نود الی صد کتاب دانسته‌اند. این اثر علاوه بر جامعیت کم‌نظیر ...

ابن ابى حاتم رازی از مفسران اهل سنت است. «تفسيرالقرآن العظيم» معروف به تفسير ابن ابى‌حاتم از آثار معروف وی شمرده شده است. وی در ذیل 16 آیه درباره اتفاقات عصر مانند ظهور امام مهدی، نزول عیسی، غلبه اسلام بر سایر ادیان، سخن گفته است.عبدالرحمن بن محمد بن ادريس بن منذر تميمى حنظلى رازى مشهور به ابن ابى حاتم، متولد 240ق و مفسر، متكلم، فقيه و محدث بنام اسلامى، در رى زاده شد و سال‌هاى نخستين زندگي اش در همين شهر گذراند.او از پدر خود ابوحاتم و ابوزرعه رازى دانش و حديث آموخت و نيز از فضل بن شاذان نيشابورى قرائت قرآن فرا گرفت. سپس خود به طلب علم رهسپار شام و مصر گرديد و هفت ماه در مصر اقامت گزيد و از عالمان و فقيهان و محدثان آن ديار فقه و حديث آموخت. آنگاه در 264ق عازم اصفهان شد.رچه مذهب فقهى و كلامى وى آشكارا ياد نشده، عبّادى او را از فقيهان شافعى دانس ...

مؤلّف اين تفسیر، محمد بن مسعود عيّاشى سمرقندى يكى از دانشمندان برجسته و مورد اعتماد شيعه در اواخر قرن سوم و اوايل قرن چهارم است. ایشان در حوزه مهدویت مطالب زیادی آورده است او در ذیل قریب به 40 آیه قرآن، به بسیاری از موضوعات مهدویت از کلام ائمه اطهار(علیهم السلام) پرداخته است.محمد بن مسعود بن محمد بن عياشى سمرقندى كوفى، كنيه‌اش ابوالنضر و معروف به «عياشى»، از اعيان علما و از اكابر فقهاى شيعه است. وی در علوم متعدد مانند فقه، ادب، حديث و تفسير تبحر فراوان داشته است.ياشى در آغاز با توجه به محيط نشو و نماى خود كه حدود سمرقند و بخارا بوده و اكثر ساكنان آن ديار از فقه اهل سنت پيروى مى‌كردند، پيرو مكتب فقهى اهل سنت بود؛ ولى در اثر مطالعه و ممارست در كتاب‌هاى شيعه، توفيق نصيب او گرديد و مكتب پر فيض فقه جعفرى را پذيرفت و تمامى تَركه پدر را كه بالغ بر س ...

یکی از منابع متقدم شیعی کتاب الامامه و التبصره اثر علی بن الحسین بابویه است. رویکرد این کتاب روایی و مرتبط با مسئله امامت است. مولف در خلال بحث های خود به برخی روایات مهدوی اشاره دارد.كتاب «الامامه و التبصره من الحیره» دراثبات امامت ائمه معصوم، با هدف ارشاد شیعیان و برون رفت آنان از «حیرت» وسرگردانی در دوران غیبت امام عصر توسط علی بن حسین بن بابویه قمی نگارش یافته است.ا آغاز غیبت صغرا، اصطلاحی با عنوان «حیرت» شیوع پیدا کرد. این اصطلاح نشان می‌دهد که جامعه شیعی دردوران غیبت امام، به حیرت و سرگردانی دچارشده اند. از این رو، کتاب‌هایی با همین عنوان برای برطرف شدن شبهات نگارش یافت. سلامة بن محمد بن إسماعيل‌ كتاب الغيبة و كشف الحيرة، عبدالله بن جعفر الحمیری كتاب الغيبة و الحيرة و علی بن حسین بابویه کتاب الامامه و التبصره من الحیره را به نگارش درآو ...

از جمله‌ منابع‌ و مآخذ غني‌ و سابقه‌ ديرين‌ حديثي‌ در مباحث‌ مهدويّت، كتاب‌ گران‌ سنگ‌ و ارزش‌مند «كمال‌الدين‌ و تمام‌ النعمه»‌ است‌. اين‌ كتاب‌ در نيمه‌ دوم‌ قرن‌ چهارم‌ هجري، اواخر عمر شريف‌ مرحوم‌ صدوق،‌ به‌ نگارش‌ درآمده‌ و چون از منابع اولیه و معتبر شیعه در زمینه مهدویت می باشد که از سوی یکی از دانشمندان و محدثان بنام شیعه تالیف یافته است در جامعه علمی،‌ از اعتبار خاصّي‌ برخوردار است‌ و مورد توجّه‌ خاصّ دانشمندان‌ شيعه‌ قرار دارد. این کتاب از قدیمی ترین و معتبرترین منابع روایی شیعه درباره امام زمان(ع) می‌باشد. شیخ صدوق در این کتاب بسیاری از مباحث اعتقادی شیعه را در مورد آن حضرت و غیبت آن امام مطرح کرده و به پاسخ‌گویی شبهات منکران و مخالفان ‌پرداخته است. كتاب‌ مذکور، از جمله‌ منابع‌ و ماخذ اوّليّه‌ براي‌ تدوين‌ و تأليف‌ بسیاری از نويسندگا ...

«حدیث» به عنوان میراث ارزشمند، پس از آموزه‌های قران کریم مهم‌ترین منبع شناخت معارف اعتقادی ،اخلاقی و احکام شرعی به شمار می رود. یکی از مواردی که به حدیث اعتبار و ارزش می دهد «منبع» آن حدیث است که همواره مورد اهتمام حدیث پژوهان بوده است .«بیان الائمه للوقائع الغریبه و الاسرار العجیبه» که در دوران معاصر توسط شیخ مهدی زین العابدین نگاشته شده است، حاوی روایات و محتوای مهدوی است. این کتاب که مورد استناد برخی از جریان های انحرافی قرار گرفته، با رویکردی خاص به نقل روایاتی پرداخته است. در نوشتار پیش رو ضمن معرفی مولف نکاتی درباره این کتاب ذکر می‌گردد:نچه از خود نوشت وی به دست آمده است، این که، شيخ محمّد مهدی زين العابدين (1340- 1420 ق) ، فرزند علامه شيخ مهدى و نوه آيت‌اللّه شيخ زين العابدين مرندى، از علما و پارسايان معاصر بود. وى در سال 1340 ق، مطابق ...

علی کورانی عاملی در سال ۱۹۴۴ میلادی در شهر جبل عامل درجنوب لبنان به دنیا آمد. وی به تشویق سید عبدالحسین شرف الدین دروس حوزوی را آغاز کرد و زیر نظر شیخ ابراهیم سلیمان دروس مقدمات را گذراند. در سال ۱۹۵۸ میلادی به نجف هجرت کرد و در دروس محمدتقی فقیه، سید علاء بحر العلوم، شیخ باقر ایروانی و سید محمدباقر حکیم، سید ابوالقاسم خویی و سید محمد صدر حاضر شد. در سال ۱۹۷۴ میلادی به لبنان بازگشت و به تحقیق و تألیف پرداخت. او در فعالیت‌های اجتماعی، همچون ساخت مسجد و بیمارستان نیز فعال بود. پس از انقلاب اسلامی ایران وارد حوزه علمیه قم شد و با حمایت آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی «مرکز معجم فقهی» را تأسیس کرد و با حمایت آیت الله سید علی سیستانی «مرکز المصطفی للدراسات الدینیه» در زمینه عقاید اسلامی را بنا نهاد.لی کورانی، عصر ظهور را مهم‌ترین دلیل هجرت خود به ا ...

کتاب «الغیبه» شیخ طوسی، از تراث گرانسنگ شیعه امامیه بوده و از مصادری قویم و وزین اخذ شده است. ما امروز میراث دار این گنجینه بی بدیل هستیم. گنجینه مذکور به حق از شایسته ترین ذخایر حدیثی به شمار می رود. شیخ طوسی در تدوین این اثر ارزشمند، از عمیق ترین منابع شیعی بهره برده و شالوده آن را سامان داده است.این کتاب، از کهن ترین و برترین کتاب های حدیثی در موضوع مهدویت است که مولف، آن را حدود سال447ق، یعنی حدود سیزده سال قبل از وفاتش به نگارش درآورده است. ایشان به لحاظ دارا بودن منابع دست اول و مصادر متعدد و احاطه بر احادیث، توانسته است مجموعه گران سنگی از ژرف ترین مسایل درباره امامت حضرت حجت(عج) تدوین کند و در گسستن التقاط‌ها و شبهه ها، بنایی استوار و متین سامان دهد.ی در این کتاب از جدیدترین استدلال ها، هم از منظر روایی و هم از لحاظ کلامی در توجیه غیب ...

مؤلف، نام کتاب را «نجم ثاقب در احوال امام غایب(عج) » گذاشته و مطالب آن را ضمن دوازده باب بیان کرده است. اصل کتاب به زبان فارسی است؛ اما شیخ آقابزرگ تهرانی در الذریعه، کتاب را به نام «النجم الثاقب فی احوال الامام الغائب» معرفی می‌کند. این کتاب، با نام «نجم الثاقب» منتشر شده است.کتاب مذکور همان گونه که مرحوم مولف در ابتدای کتاب تصریح می‌کند، بنا به سفارش مرحوم میرزای بزرگ شیرازی (متوفای 1273ش) نگاشته شده ‌است و مرحوم میرزای شیرازی و نیز مرحوم حاج‌آقا میرزا ابوالفضل تهرانی بر آن تعلیقه ای گران‌سنگ دارند.سین بن محمد تقی بن علی محمد النوری الطبرسی در 18 شوال سال 1254 ق در روستای یالو ( یال رود) از توابع شهرستان نور از شهرهای مازندران به دنیا آمده؛ که به همین دلیل به «طبرسی» و«مازندرانی» نیز ملقب گشته است. ایشان در راه بازگشت از سفر کربلا، به سبب م ...

یکی از منابع دست اول و مهم در عرصه مهدویت، کتاب شریف «المقنع فی الغیبة»، اثر علی بن حسین، علم الهدی معروف به شریف (سید مرتضی متوفای ۴۳۶.ه ق)، در باره امامت است این کتاب که به زبان عربی نگاشته شده، با رویکرد کلامی در صدد بررسی مسائل مربوط به امامت از جمله اصل وجوب امامت و اصل وجوب عصمت و مساله غیبت می باشد که مولف با طرح مباحث مختلف پیرامون شبهات و ایرادات مخالفین در صدد اثبات غیبت امام دوازدهم با استفاده از دلایل عقلی بر آمده است. ابوالقاسم على بن حسين بن موسى» ملقب به« سيد مرتضى ، فرزند ابواحمد حسين، فرزند موسى بن محمد بن موسى بن ابراهيم فرزند امام موسى بن جعفر(ع) ، در ماه رجب سال 355 ق، در شهر بغداد، ديده به جهان گشود. اساتید وی شيخ مفيد، ابومحمد هارون فرزند موسى تلعكبرى، شيخ محمد صدوق، حسين بن على بابويه برادر شيخ صدوق.احمد بن على بن سعيد ...