دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

بنظر مي‌رسد انديشة موعودگرايي زرتشت، سابقه بيشتري نسبت به اديان ديگر داشته باشد؛ بخصوص کساني که تاريخ تولد زرتشت پيامبر را به قبل از يهود، يعني 6000 سال قبل از ميلاد مسيح(ع) و يا 11000 سال قبل از ميلاد مسيح مي‌دانند. البته قول صحيح در تولد زرتشت را براساس مستنداتي در حدود سال660 قبل از ميلاد مسيح(ع) مي‌دانند. به هر حال آيين زرتشت از پيشگامان موعودگرايي و مسئلة منجي آخرالزمان است. انديشة رسيدن به پيروزي نهايي، دست‌يابي به جهاني که در آن مرادهاي آدمي برآورده شود و بر تمام بدي‌ها و نيروهاي اهريمني چيرگي يابد و نيز ويژگي‌هاي نجات‌دهنده يا نجات‌دهندگان؛ آشکارا و به تفصيل در متون زرتشتي وجود دارد.ر مجموع آنچه مي‌توان غير از گات‌ها (کتاب زرتشت ) از بقيه کتب زرتشتي فهميد اين است که سه هزارة پايان تاريخ بشر يا سه هزار سالة چهارم، بشر شاهد ظهور سه موعو ...

«عريضه نويسي» امري است كه شيعيان آن را نوعي توسل می‌دانندكه بدان وسيله حاجت خود را از خداي متعال، به واسطه امام معصوم(ع) ، درخواست می کنند.«عَریضَه» به معنای «بیان خواسته» است که معمولا برای عرض حال و درخواستنامه از طرف فرد کوچک‌تر به بزرگ‌تر به کار می‌رود. به عبارت دیگر، عریضه، نوعی توسل و دعا است که در آن، به جای به زبان آوردن خواسته‌ها، آن‌ها را در برگه‌ای می‌نویسند و در کنار قبر امام یا در آب یا چاه می‌اندازند. این کار به دلیل این که شامل نوعی عرض حاجت و نگاشتن آن است به «عریضه‌نویسی» مشهور شده است.البته عريضه نويسي، در طول تاریخ و همچنین در صدر اسلام وجود داشته و در برخي از اديان سابق، مانند يهوديت نيز به كار رفته است و اكنون نيز در كنار ديوار ندبه اين عمل صورت مي‌پذيرد.ریضه یا همان نامه به بزرگان برای حل مشکل امری عرفی و در بین مردم مطر ...

از جمله پدیده هایی که به عنوان نشانه های ظهور امام مهدی(عج) بدان پرداخته شده، خروج شخصی به نام «حسنی» است که در این زمینه روایاتی با موضوعات گوناگون نقل شده است. بعضی از پزوهشگران از روایات، وجود چند نفر با عنوان «حسنی» را احتمال داده اند؛ ضمن این‌که از مجموع روایات، مثبت بودن شخصیت حسنی استنباط می شود.بیشتر روایاتی که درباره «حسنی» وارده شده اند، ضعیف هستند و برخی نیز از لحاظ متن دچار اشکال اند. لذا آنچه می‌توان از مجموع این روایات به دست آورد، این است که وجود و خروج شخصی به نام «حسنی» از جمله علائم ظهور است؛ اما دیگر مطالب در مورد ویژگی ها و خصوصیات وی با توجه به ضعف روایات، قابل اعتماد نیست.با توجه به روایات، حسنی انسان حق‌مداری است كه وقتی حقیقت برایش مشخص می‌شود، آن را به راحتی می‌پذیرد و نیز از اولاد امام حسن مجتبی(ع) است.مان حركت حسني ...

اژه «نیابت» و «نایب» در فرهنگ‌ مهدویت به کار رفته و به سرپرستان نهاد وکالت در دوران غیبت صغرا و به فقهای امامیه در دوران غیبت کبرا، اطلاق شده است، با این تفاوت که به نایبان چهارگانه امام دوازدهم(عج) در دوره غیبت صغرا، که با اسم و خصوصیات معرفی شده اند، «نایب خاص» و به فقهای امامیه دوران غیبت کبرا که واجد شرایط معین شده از سوی امامان (علیهم السلام) باشند، «نایب عام» اطلاق می‌گردد. تفاوت دیگر نایبان خاص با نایبان عام در محدوده اختیارات و وظایف آن ها است. مهم‌ترین ملاک انتخاب نایبان خاص، با توجه به شرایط حساس دوران غیبت صغرا، قدرت رازداری و حفظ اسرار بوده است. نایبان چهارگانه وظيفه داشتند اقدامات لازم را در زمینه رهبرى جامعه شيعه باتوجه به دستورهای صادرشده ‌ از جانب امام انجام دهند. عالمان امامی به شرط آن‌که در قوانين اسلامى فقيه بوده و داراى مل ...

««وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ»» و ما اراده داشتيم كه بر آن طايفه ضعيف و ذليل كرده شده در آن سرزمين منّت گذارده و آن‌ها را پيشوايان [خلق] قرار دهيم و وارث [ملك و جاه فرعونيان] گردانيم».یکی از آیاتی که مفسران و متکلمان شیعه به وسیله آن، بر ظهور و حکومت حضرت مهدی(عج) استدلال کرده اند، آیه 5 سوره قصص است. در آیه مذکورخداوند می فرماید : «اراده ما بر اين قرار گرفته كه بر مستضعفان زمين منت بگذاريم و آنها را پيشوايان و وارثان [روى زمين] قرار دهيم».بر اساس روایات و دیدگاه مفسران شیعه، این آیه، تحقق این آرزوی دیرین بشری را توسط آخرین حجت الاهی در گستره زمین نوید داده و وراثت حکومت و سلطنت و امامت را به مستضعفان در آخرالزمان می دهد.عریف واژگان در هر تحقیق، راهگشا ...

«علی بن محمد سمری»، چهارمین و آخرین وکیل از وکیلان چهارگانه امام دوازدهم(عج) در روزگار غیبت صغرا می باشد. به دلیل مدت کوتاه وکالت ایشان و عدم اطلاعاتی از زندگی وی، در منابع اطلاعات چندانی در مورد وی به چشم نمی خورد. پس از درگذشت سمری، او هیچ کس را به عنوان جانشین خود از طرف حضرت قرار نداد و توقیعی از ناحیه مقدس امام دوازدهم(عج) به دست او صادر شد که پس از وی، جانشینی به عنوان وکیل خاص وجود ندارد و غیبت تامه (کبرا) شروع شده است. از آن پس، تا ظهور حضرت مهدی(عج) ، سرپرستی شیعیان به عهده فقهیان و عالمان دینی به عنوان «نائب عام» سپرده شده است.ر منابع متقدم، نام آخرین وکیل امام دوازدهم(عج) در دوران غیبت صغرا «علی بن محمد» و کنیه او «ابوالحسن» و لقب او «سمری» ذکر شده است. براساس برخی گزارش‌ها، محل زندگی او در دوران وکالت، بغداد بوده است. وی شوهرخواهر ...

در کتاب های روایی شیعه، با روایات متعددی با مضمون نهی از قیام و نهضت قبل از ظهور و قیام امام مهدی(عج) مواجه هستیم. بر اساس این روایات، کسانی بر این باورند که هر گونه قیام و حرکت اعتراضی و انقلابی برای تشکیل حکومت دینی قبل از ظهور، نامشروع است و شیعه به پرهیز از چنین تلاش هایی در عصر غیبت موظف است؛ اما این روایات ضمن این‌که از لحاظ سندی بعضا مشکل دارند؛ از نظر دلالی هم با روایات مؤید قیام تعارض دارند.وایات نافی قیام، چند دسته اند: برخی از آن ها هر نوع قیام قبل از ظهور را به طور مطلق نفی می کنند و بعضی از به نتیجه نرسیدن این نوع قیام ها خبر می دهند. برخی نیز روایاتی هستند که افراد را به نشستن در خانه و همراهی نکردن با قیام های قبل از ظهور توصیه کرده اند: بعضی دیگر از روایات، افراد را به عجله نکردن در زمینه قیام سفارش می کنند. در ادامه به بررسی ...

امام مهدی(عج) ، امام همه قشرهای جامعه است و طبیعتا، عده فراوانی از افراد جامعه، قدرت استفاده از براهین امام شناسی را ندارند. لذا برای این که آنان نیز بتوانند امام خود را بشناسند یا تصویری از امام در ذهن خود داشته باشند؛ راهی ساده بیان شده و آن استفاده از علائم ظاهری و حسی است.لبته، این نشانه ها، در امام دوازدهم(عج) از اهمیت مخصوصی برخوردار است؛ زیرا در باره ائمه پیشین، امام قبلی، امام بعد از خود را برای مردم معرفی می کرد و نشان می داد؛ اما در زمان حضرت ولی عصر(عج) ، امام قبل از ایشان، در قید حیات نیستند تا ایشان را معرفی و تایید کنند . شاید سرّ این که به این حد، از نشانه های ایشان، در روایات ذکر شده، همین باشد تا مردم، در زمان غیبت - که زمان حیرت است و فضا، برای مدعیان دروغین امامت و مهدویت باز است - بتوانند با تمسک به روایات اهل بیت (علیهم ا ...

«دیوید کوك»، از جمله محققان سرشناس معاصـر در زمینـه مطالعـات اسـلامی، بـه ویـژه موضوعات مربوط به مسائل آخرالزمانی اسلام و نیز موضوع جهاد و شهادت در اسلام است. وی به واسطه تحصیلات لازم، شناخت منابع متقدم و شیوه بهره‌گیـري از آن‌ها، تمرکز مطالعاتی و پژوهشی بر موضوعات خاص و عدم پراکنده‌ پژوهی و نیز آشنایی بـا تاریخ و فرقه های اسلامی؛ در میان نسل جدید مستشرقان اسلام ‌پژوه داراي جایگاه قابـل تـوجهی است.«دیوید برایان کوك» (David Bryan Cook)، متولد سال 1966در آمریکاست. کوك چندین بار (از جمله در سال هاي 2007 و 2012) به ایران سفر کرده و از حرم امام رضا(ع) و جامعة المصطفی العالمیه در مشهد و نیز مراکز علمی و تحقیقاتی قم بازدید داشته است.یوید مدرك کارشناسی خود را در سال 1994 از دانشگاه عبري اورشلیم و مـدرك کارشناسـی ارشـد را در سال 1998 از دانشگاه شیکاگ ...

«حکیمه»(س) دختر امام جواد(ع) از زنان با فضلیت خاندان اهل بیت(علیهم السلام) است که چهار امام معصوم را درک کرده ومورد اعتماد ائمه هم‌عصر خود بوده است. وی تربیت و آموزش نرجس، مادر امام دوازدهم(عج) بر عهده داشته است. او شاهد ولادت امام مهدی(عج) نیز بوده و نرجس را در امر ولادت فرزندش (مهدی) یاری داده است. در دوران غیبت صغرا وی با شناساندن فرزند امام حسن عسکری(ع) و جانشین وی به شیعیان مورد اعتماد، نقش بسزایی در مصون ماندن آنان از انحراف داشته است. او در این بازه زمانی، امام دوازدهم(عج) را ملاقات کرده و رابط مردم با امام(عج) بوده است. می توان گفت وی در کنار مادر امام حسن عسکری(ع) ، به مقابله با جریان ادعای امامت جعفر برخاسته است.نابع امامیه در بیان فرزندان امام جواد(ع) نام یکی از دختران آن حضرت را «حکیمه» ذکر کرده‌اند. گفتنی است شیخ مفید در بیان نام ...

عالمان و دانشمندان اهل سنت، همگي معتقدند حضرت مهدي همنام پيامبر(ص) است و در سيره و رفتار به پيامبر(ص) شباهت دارد؛ ولي طبق حديثي كه ابوداوود در سنن خود نقل كرده، برخی از اهل سنت معتقدند، اسم پدر مهدي، همان اسم پدر پيامبر اسلام(ص) است؛ يعني ، عبدالله؛ بر خلاف آن، تمام شيعيان بر آنند كه نام پدر حضرت مهدى(عج) حسن است، نه عبد اللّه، و از آن‌جا كه اخبار متواتر، تنها درباره يك مهدى موعود وارد شده است؛ پس به ناچار ديدگاه يكى از دو گروه، اشتباه خواهد بود.بررسى و داورى در اين زمینه نيازمند بررسی حدیث و سپس اظهار نظر درباره آن است‌.ابوداوود در سنن خود از عاصم،‌ از زربن حبيش ،از عبدالله بن مسعود روايت كرده است كه پيامبر(ص) فرمود:َنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا ...

"زیارت آل یاسین"، یک دوره امام شناسی و معرفت افزایی نسبت به وجود نورانی امام عصر(عج) است. توصیه خود حضرت برای خواندن زیارت این است: «هر زمان اراده کردید که به سبب ما اهل بیت به خدا توجه کنید، یا اراده کردید به سوی ما توجه کنید؛ بگویید همان‌گونه که خداوند متعال گفته است: سلام علی آل یاسین».ز فرمایش امام عصر(عج) استفاده می‌شود، اهل بیت(علیهم السلام) پل ارتباطی بین ما و خداوند متعال هستند و زیارت، تمسک به وسایل و ابزاری است که خود خداوند، برای توجه به خداوند قرار داده است. آنان که زیارت را شرک می‌پندارند، به این نکته توجه ندارند که توجه به اهل بیت(علیهم السلام) همان توجه به خدا است، چرا که اینان حجت‌های الاهی و جانیشنان خداوند در زمین هستند و توجه به آنان در طول توجه به پروردگار است. بنابراین، سلام به آل یاسین که اهل‌بیت(علیهم السلام) هستند، به ...

«حدیث» به عنوان میراث ارزشمند، پس از آموزه‌های قران کریم مهم‌ترین منبع شناخت معارف اعتقادی ،اخلاقی و احکام شرعی به شمار می رود. یکی از مواردی که به حدیث اعتبار و ارزش می دهد «منبع» آن حدیث است که همواره مورد اهتمام حدیث پژوهان بوده است .«بیان الائمه للوقائع الغریبه و الاسرار العجیبه» که در دوران معاصر توسط شیخ مهدی زین العابدین نگاشته شده است، حاوی روایات و محتوای مهدوی است. این کتاب که مورد استناد برخی از جریان های انحرافی قرار گرفته، با رویکردی خاص به نقل روایاتی پرداخته است. در نوشتار پیش رو ضمن معرفی مولف نکاتی درباره این کتاب ذکر می‌گردد:نچه از خود نوشت وی به دست آمده است، این که، شيخ محمّد مهدی زين العابدين (1340- 1420 ق) ، فرزند علامه شيخ مهدى و نوه آيت‌اللّه شيخ زين العابدين مرندى، از علما و پارسايان معاصر بود. وى در سال 1340 ق، مطابق ...

در سنن ابن ماجة، بر خلاف روایات فراوان دیگر، حديثى از انس بن مالك از پيامبر خدا(ص) نقل شده است كه مهدى را همان عيسى بن مريم معرّفى مى‌ كند. راویان دیگر نیز آن را نقل کرده اند. در این نوشتار به بررسی سندی و دلالی این حدیث پرداخته می‌شود.«حدّثنا يونس بن عبد الأعلى حدّثنا محمّد بن إدريس الشافعى، حدّثنى محمّد بن خالد الجَنَدى، عن أبان بن صالح، عن الحسن، عن أنس بن مالك: أنّ رَسُولَ اللَّه صلى اللّه عليه و آله قال: لا يَزدادُ الأمرُ إلاّ شِدّةً وَ لا الدُّنيا إلاّ إدباراً، وَ لَا النَّاس إلاّ شُحّاً، و لا تَقُوم السَّاعة إلاَّ عَلى‌ شِرارِ النّاس، و لَا المَهديّ إلَّا عِيسَى بن مَريَم؛ پيامبر خدا(ص) فرمودند: كارها سخت‌تر مى‌شوند؛ دنيا پشت مى‌كند؛ مردم بخيل‌تر مى‌شوند و قيامت بر مردمان شرير بر پا می‌شود و مهدى جز عيسى بن مريم نيست».ولین نفر، ابی عبد ...

یکی از جریان های نوظهور حوزه مهدویت جریان موسوم به مدعی یمانی به رهبری فردی به نام احمد اسماعیل بصری است.آنچه از خود نوشت احمد اسماعیل بصری و منابع مرتبط این جریان به دست می آید، آن است که وی در میان طرفداران خود به «احمد الحسن» مشهور گشته؛ درسال 1968م (1349ش) در شهر بصره عراق متولد شده و تحصيلاتش را تا ليسانس و اخذ مدرك مهندسي معمارى ادامه داده است.بق ادعاي وي، در اواخر سال 1999 م (1378 ش) و در 29 سالگي، به امر امام مهدى(عج) ، به نجف هجرت مي‌كند و چنين مي‌پندارد كه روش تدريس در حوزه‌ علميه، داراى خلل علمی است. او ادعا می‌کند طي سال‌هاي حضورش در نجف، با حوزه در تماس بوده؛ اما در آن شهر تحصيل نمي‌كرده است. به زعم یارانش، وي در سال 2002م (1381 ش) و پس از دیدن حضرت مهدی(عج) در رؤیا و خواب‌های متعدد، به اصلاح امور پرداخته است. همچنين پس از مدتي د ...

روفسور «ادوارد گرانویل براون» پسر مالک و رئیس یک کارخانه کشتی سازی اهل نیوکاسل در شمال انگلستان بود. وی هفتم فوریه 1862م (18 بهمن 1245ش)، در دهکده اولی از ایالت گلاسترشایر به دنیا آمد. پدرش، سِربنجامین سی براون می‌خواست پسر نیز چون خود او به شغل مهندسی بپردازد. از این رو، براون در شانزده سالگی مدرسه مشهور ایتون را ترک کرد و به دانشگاه پمبروک کمبریج رفت؛ ولی به جای مهندسی، طب را برگزید و برای گرفتن درجه لیسانس در علوم طبیعی اسم نوشت. توجه براون به فرهنگ و تمدن شرق به واسطه عموی خویش بود که در جنگ میان دولت عثمانی وروسیه تزاری به طرفداری از دولت عثمانی برخاسته و حاضر شده بود در جنگ میان آن‌ها داوطلبانه شرکت کند. به همین دلیل هنگامی که ادوارد براون در دانشگاه کمبریج، پزشکی می‌خواند به آموزش و یادگیری زبان ترکی همت گمارد و چون برای یادگیری زبان ت ...

جوئل ریچاردسوناز جمله شخصیت هایی است که در سال‌های اخیر به موضوع مهدویت و آخرالزمان اسلامی پرداخته و در این زمینه دو کتاب مستقل نگاشته است. وی در عرصه رسانه، به عنوان کارشناس مباحث آخرالزمانی اسلامی نیز حضور فعال داشته است که در این نوشتار بیشتر با وی آشنا می شویم.ام دقیق جوئل ریچاردسون مشخص نیست و چنان‌که خود وی در نامه‌ای سرگشاده در سپتامبر 2006 به رئیس جمهور وقت ایران نوشته؛ این نام مستعار بوده و به دلیل ترس از عکس‌العمل مسلمانان به وی و خانواده‌اش، مجبور شده است اصل و نسب خود را مخفی نگاه دارد. از زندگینامه، تحصیلات و دیگر موارد مرتبط با ریچاردسون اطلاع دقیقی در دسترس نیست. با این‌که بسیاری از اشخاص علمی و حتی رسانه‌ای، اطلاعات زندگی و رزومه علمی و کاری خود را در معرض دیگران قرار می‌دهند؛ او چنین نکرده است. البته گفته شده او پیش از ورود ب ...

علی کورانی عاملی در سال ۱۹۴۴ میلادی در شهر جبل عامل درجنوب لبنان به دنیا آمد. وی به تشویق سید عبدالحسین شرف الدین دروس حوزوی را آغاز کرد و زیر نظر شیخ ابراهیم سلیمان دروس مقدمات را گذراند. در سال ۱۹۵۸ میلادی به نجف هجرت کرد و در دروس محمدتقی فقیه، سید علاء بحر العلوم، شیخ باقر ایروانی و سید محمدباقر حکیم، سید ابوالقاسم خویی و سید محمد صدر حاضر شد. در سال ۱۹۷۴ میلادی به لبنان بازگشت و به تحقیق و تألیف پرداخت. او در فعالیت‌های اجتماعی، همچون ساخت مسجد و بیمارستان نیز فعال بود. پس از انقلاب اسلامی ایران وارد حوزه علمیه قم شد و با حمایت آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی «مرکز معجم فقهی» را تأسیس کرد و با حمایت آیت الله سید علی سیستانی «مرکز المصطفی للدراسات الدینیه» در زمینه عقاید اسلامی را بنا نهاد.لی کورانی، عصر ظهور را مهم‌ترین دلیل هجرت خود به ا ...

««وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‌ لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بي‌شَيْئاً وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ»» خداوند به كسانى از شما كه ايمان آورده‌ و كارهاى شايسته كرده‌اند، وعده داده است كه آنان را به يقين در زمين جانشين مى‌گرداند؛ چنان كه كسانى را پيش از آن‌ها جانشين گردانيد و بى‌گمان دينى را كه براى آنان پسنديده است، براى آن‌ها استوار مى‌دارد و [حال] آنان را از پس هراس به آرامش بر مى‌گرداند[آنان] مرا مى‌پرستند و چيزى را شريك من نمى‌گردانند و كسانى كه پس از اين كفر ورزند، نافرمانند.کی از آیاتی ...

کتاب «الغیبه» شیخ طوسی، از تراث گرانسنگ شیعه امامیه بوده و از مصادری قویم و وزین اخذ شده است. ما امروز میراث دار این گنجینه بی بدیل هستیم. گنجینه مذکور به حق از شایسته ترین ذخایر حدیثی به شمار می رود. شیخ طوسی در تدوین این اثر ارزشمند، از عمیق ترین منابع شیعی بهره برده و شالوده آن را سامان داده است.این کتاب، از کهن ترین و برترین کتاب های حدیثی در موضوع مهدویت است که مولف، آن را حدود سال447ق، یعنی حدود سیزده سال قبل از وفاتش به نگارش درآورده است. ایشان به لحاظ دارا بودن منابع دست اول و مصادر متعدد و احاطه بر احادیث، توانسته است مجموعه گران سنگی از ژرف ترین مسایل درباره امامت حضرت حجت(عج) تدوین کند و در گسستن التقاط‌ها و شبهه ها، بنایی استوار و متین سامان دهد.ی در این کتاب از جدیدترین استدلال ها، هم از منظر روایی و هم از لحاظ کلامی در توجیه غیب ...