دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

در برخی از روایات «ظاهر شدن کف دست در آسمان» به عنوان نشانه حتمی ظهور معرفی شده است. این روایات در کتاب الغیبه نعمانی ذکر شده اند که اسناد آنها محل خدشه و تامل است و نشانه حتمی ظهور بودن این دست روایات قابل مناقشه است.أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ الْبَنْدَنِيجِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَلَوِيُّ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ زِيَادِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ: النِّدَاءُ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ السُّفْيَانِيُّ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ الْيَمَانِيُّ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّكِيَّةِ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ كَفٌّ يَطْلُعُ مِنَ السَّمَاءِ مِنَ الْمَحْتُومِ قَالَ وَ فَزْعَةٌ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ تُوقِظُ النَّائِمَ وَ تُفْزِعُ الْيَقْظَانَ وَ ...

يکي از مواريث انبيا که نزد امام زمان(عج) است و هنگام ظهور، آن حضرت به عنوان يکي از ادله اثبات امامت وحقانيت خويش آن را آشکار مي‌کنند؛ «تابوت سکينه» مي‌باشد. در روايات، تابوت سکينه با نام هاي صندوق عهد، تابوت يهوديان، تابوت مقدس، صندوق تورات، تابوت شهاده و تابوت بني اسرائيل نيز ذکر شده است. عقيده ما درباره تابوت سكينه و تمامي مواريث پيامبران اين است كه خدا آنها را نزد پيامبر اكرم گرد آورد و از ايشان به جانشينانش انتقال يافت و هم اكنون نزد حضرت بقيه الله(عج) مي باشد.اژه «تابوت» دو بار در قرآن آمده است: در آيه 39 سوره مبارکه طه به صندوقى اشاره دارد كه مادر موسى وى را براى نجات از كشته شدن به دست فرعونيان درون آن گذاشت و به رود نيل سپرد. از امام باقر(ع) نقل شده است صندوقچه‌ای که مادر موسی(ع) او را در آن قرار داد و به رود نیل انداخت، بعدها به دست ...

پیشوای دوم جهان تشیع که نخستین میوه پیوند فرخنده امام علی(ع) با دختر گرامی پیامبر اسلام(ص) بود در نیمه ماه رمضان سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشود.حسن بن علی از دوران جد بزگوارش چند سال بیشتر درک نکرد. زیرا او تقریبا هفت سال بیشتر نداشت که پیامبر اسلام بدرود زندگی گفت. پس از درگذشت پیامیر(ص) تقریبا 30 سال در کنار پدرش امیر مومنان(ع) قرار داشت و پس از شهادت امام علی(ع) در سال 40 هجری به مدت ده سال امامت امت را به عهده داشت و در سال 50 هجری با توطئه معاویه بر اثر مسمومیت در سن 48 سالگی به درجه شهادت رسید و در قبرستان «بقیع» در مدینه مدفون گشت. صر حسن ‌بن علی(ع)، عصر غربت امام و کم‌توجهی به دین و جایگاه ولیّ ‌خداست. روایات بسیار محدود امام مجتبی(ع) نشان از وضعیت فضای فکری و بحران اجتماعی عصری دارد که آغاز تسلط بنی‌امیه و اوج تلاطم و آش ...

نهج البلاغه منتخب از خطبه ها نامه ها و سخنان امیرالمؤمنین است که حضرت در موقعیت های مختلف و به فراخور حال نامه ها و سخنانی مرقوم یا ایراد کرده است. در این کتاب شریف به گوشه هایی از مباحث مهدویت مانند ضرورت حجت الاهی، شخصیت و مقام امام مهدی و دوران عصر ظهور اشاره دارد.ز جمله مسائل مهم و اساسی در بحث مهدویت، جریان خلافت الهی است؛ زیرامسئله خلافت الهی در زمین، که خدای سبحان در قرآن کریم فرمود: ««إِنِّی جَاعِلٌ فِی الأَرْضِ خَلِیفَةً»»همچون داستان سفینه نوح و یا کشتی حضرت موسی و خضر(ع) و مانند آن ها نیست که یک موضوع شخصی و معینی بوده و سپری شده باشد، بلکه جریان خلافت یک فیض متصل و فوز مستمر است که از اول با اندیشه دوام و انگیزه استمرار طرح شده است، به گونه ای که اصل خلافت از قلمرو نبوّت و رسالت فراتر رفته و به امامت رسیده است. به این دلیل، در بحث ...

یکی از جریانهایی که در سالهای پایانی دهه هفتاد شمسی شکل گرفت و هنوز هم کم و بیش به حیات خود ادامه میدهد و دایره فعالیت خود را گسترش داده و به برخی‌شهرستانها نیز کشانده جریانی است که با محوریت آقای علی یعقوبی شکل گرفت.وی در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را تا سطح دیپلم در این شهر ادامه داد و در رشته پزشکی دانشگاه شهید بهشتی به تحصیل پرداخت؛ ولی به دلیل مشکلاتی که برایش پیش آمد، از دانشگاه اخراج شد. پدر او زین العابدین یعقوبی در سال ۶۱ به دست عوامل گروهک منافقین به شهادت رسیده بود.عقوبی پس از ورود به دانشگاه فعالیت های خود را آغاز کرد و ابتدا با برگزاری جلسات سخنرانی برای دانشجویان بسیجیان و در هیئت های مذهبی کم کم افرادی را گرد خود جمع کرد و به طرح مباحثی همچون توحید، ولایت، عوامل غیبت و .... پرداخت. پس از آنکه جلسات وی ...

ناووسیه گروهی هستند که با توقف در امام صادق(ع) به مهدویت او قایل شدند.این فرقه پیروان عبدالله بن ناووس هستند که بر ادعای حیات امام صادق پای فشردند. همچنین گفته شده ناووسیه منسوب به محلی به همین نام است این جریان با توقف در امام صادق(ع) به مهدویت او قایل شدند. آنان بر این باورند که امام صادق (ع) از دنیا نرفته و تا زمانی که زمین را از عدل و داد پر نکند، از دنیا نخواهد رفت. دلیل آنان بر این ادعا نیز روایتی از آن حضرت است مبنی بر اینکه اگر کسی برای شما خبر آورد که مرا غسل داده، کفن کرده و به خاک سپرده است، سخن او را تصدیق نکنید. ...

گروهی انحرافی که اعتقاد داشتند امام مهدی(عج) از نسل فرزند محمد بن جعفر است.شمیطیه پیروان فردی به نام یحیی بن شمیط یا یحیی بن ابی شمیط بودنداین فرقه باور داشتند امامت پس از امام صادق(ع) به فرزند آن حضرت، محمد بن جعفر رسیده است. آنان نقل می کنند محمد در کودکی زمین خورد و امام صادق(ع) او را در آغوش گرفت و فرمود: پدرم به من فرمود: اگر فرزندی برای تو به دنیا آمد که شبیه من بود، او را به نام من بخوان. او شبیه من و علی(ع) و رسول خدا(ص) و برسنت اوست.ادعااین گروه اگر چه به مهدویت محمد بن جعفر قایل نبوده اند، اما ادعا داشتند که مهدی(عج) از نسل او است. ...

«بيت المقدس» شهری است در فلسطین اشغالی که نخستین قبله و سومین شهر مقدس مسلمانان(پس از مکه و مدینه) و مقدس‌ترین شهر جهان نزد یهودیان و مسیحیان است. این شهر، از مراکز زیارتی ادیان ابراهیمی است و هر یک از این ادیان، آثار و ساختمان‌هایی در اين شهر دارند. بیت‌المقدس، هم اکنون در اشغال کامل اسرائیل است كه آن‌را پایتخت ابدی خود می‌خوانند؛ اما سازمان ملل و بسیاری از کشورهای جهان، این ادعا را به رسمیت نمی‌شناسند.«بیت‌المُقَدَّس»(به عربی بَیت المَقْدِس یا البیت المُقَدَّس) یا «اورشلیم» یا «قُدس»، نام اوليه آن «ساليم» به معناي شهر سلام بوده است. پس از اسلام در منابع فارسی، از این شهر به‌طور عمده با سه نام ایلیا، اورشلیم(یا اورشلم) و بیت‌المقدس یاد شده‌ است.بيت المقدس»، در غرب آسيا و شمال خاورميانه قرار دارد. اين شهر بر روي كوه های يهود كه تقسيم كننده آب ...

«جابرسا» و «جابلقا» نام دو منطقه است که در روایات مهدوی به عنوان منطقه ای معرفی شده که برخی از انصار امام در آن‌جا وجود دارند.معمولا در متون دینی، «جابرسا» و «جابلقا» با هم آمده اند. جابُلْقا و جابُلْسا(یا جابُلق‌ و جابُرس‌/ جابُرسا/ جابُلص‌/ جابُلصا)، نام‌ دو شهر تمثیلی‌ است در جغرافیای‌ قدیم، به ‌ترتیب‌ در سرحد مشرق‌ و مغرب‌ عالم‌. خلیل‌بن‌ احمد فَراهیدی نام‌ این‌ دو شهر را «جابَلَق»‌ و «جابَلَص»‌ ضبط‌ کرده‌ و طبری‌ صورت‌ سریانی‌ آن‌ها را مِرْقیسیا و بِرْجیسیا دانسته‌ است‌. به ‌نوشته‌ مرتضی‌ زَبیدی(ذیل‌ «جابلص» و «جابلق») این‌ دو نام‌ عربی‌ نیستند؛ زیرا در زبان عربی‌، دو حرف‌ «ج» و «ق‌» و نیز «ج‌» و «ص‌» در یک‌ کلمه‌ جمع‌ نمی‌شوند. ابن عربی نیز در «فتوحات»، این دو محل را «جابَرقینا» و «جابَرسینا» نامیده است.غلب منابع تاریخی کهن، شهر جابلسا ...

یکی از شهرهای با قدمت عراق شهر «بصره» است. این شهر در طول تاریخ خود، به خاطر موقعیت جغرافیایی که داشته با حوادثی روبه‌رو بوده است. «بصره» در محل ایرانی‌نشینی به نام «وَهِشتاباذ» اردشیر بنا شده است. این شهر پیش از تأسیس، پایگاه یا اردوگاه نظامی مرزداران ایران در زمان ساسانیان بوده است.استان بصره، در جنوب شرقى عراق واقع است و از سمت شمال، با استان‌هاى ميسان و ذى‌قار و از سمت غرب، با استان مثنّى هم‌جوار است. از سمت شرق نيز با ايران و اروند رود(شطّ العرب) و از سمت جنوب، با كويت دارای مرز است و ساحل اندكى نيز با خليج فارس دارد.شهر بصره كه مركز اين استان است، مهم‌ترين شهر جنوب عراق و در واقع تنها بندر اين كشور به شمار مى‌آيد. اين شهر، كنار شط العرب(اروندرود)، در فاصله 420 كيلومترى جنوب شرقى بغداد واقع است.ب‌ و هوای‌ استان بصره، گرم و بیابانی است. د ...

در قرآن و روایات از «دابة الارض» سخن به میان آمده است؛ واقعه‌ای که در آخرالزمان اتفاق خواهد افتاد. «دابة الارض» به معنای «جنبنده زمینی» است. بعضی از محققان شیعه معتقدند او در زمان رجعت ظهور می‌کند. سخن گفتن او با مردم از آیات الاهی شمرده شده و از مهم ترین کارهای او این است که مؤمن و كافر را با علامتی که در دست دارد، نشانه‌گذارى مى‌كند.ريشه لغوي "دابة"، "دب" به معناى حرکت بر زمین است که از راه رفتن معمول، کم‌تر است و به هر چیزی که بر روی زمین حرکت کند، «دابّه» گویند. «أَرْض‌» به زمين‌ يا جرم و جسمى می گویند كه در مقابل آسمان قرار دارد و در اصطلاح دابّـة الأرض، یکی از نشانه‌های الاهی است که خداوند آن را در آخرالزّمان پدیدار می‌کند.دابّة ‌الأرض» در قرآن، به صورت «دابَّةً من الأرض» در آیه 82 سورة نمل، در وصف رویدادی مهم در آستانه قیامت آمده است. ...

یکی از نشانه های حتمی ظهور، خروج و قیام سفیانی است. درباره نام، نسب، سیر قیام او و فرجام او روایات فراوانی ذکر شده است که به تحلیل آنها اشاره می شود:واژه سفیانی اشاره به انتساب او، به خاندان ابوسفيان دارد. در روایات نام های «حرب»، «عنبسة» و «عثمان»ذکر شده است.ضعف اين روايات از يك‌سو، تأييد نشدن آنها به كمك قراين و شواهد از سوى ديگر، و تعارض آنها با يكديگر، باعث بى‌اعتمادى به اين روايات مى‌شود، و در نتيجه ما نمى‌توانيم درباره نام سفيانى به صورت قاطعانه قضاوت كنيم.در روايات متنوع از نسب سفيانى سخن گفته‌اند:رخی روایات او را از قریش می دانند. برخی دیگر از روایات او را از نسل بنی امیه، دانسته و برخی دیگر او را منسوب به عتبه بن ابو سفيان و زن جگرخوار دانسته اند. در اين روايات، الفاظى كه نسب او را بيان مى‌كنند، به ظاهر اختلاف دارند، اما همگى به يك ...

يكى از ويژگى‌هاى حضرت مهدى (عج) اين است كه هنگام ظهور، بسيارى از ميراث‌هاى پيامبران را به همراه خواهد داشت. درباره اينكه اين امور به چه منظور نزد او جمع شده، سخن صريحى وجود ندارد؛ ولى با توجّه به نقش آن حضرت كه همان نقش انبيا و اوليا است و او آرزوى همه آنان را تحقق خواهد بخشيد مى‌توان نتيجه گرفت كه تمامى ابزار آنان، در اختيار حضرت مهدى (عج) قرار خواهد گرفت. یکی از این میراث، سلاح پیامر خدا است که در دوران ظهور در اختیار امام مهدی(عج) قرار دارد.در باره سلاح رسول خدا (ص) روایات فراوانی در منابع شیعی ذکر شده است. در این روایات یکی از راههای شناخت امام، وجود سلاح پیامبرنزد ایشان معرفی شده است.در روایتی امام صادق فرمود:صاحب امر امامت به سه خصلت شناخته مى‌شود كه مختص به اوست و در غير او نيست: ... نزد او سلاح رسول خدا (ص) می باشد . ر روایتی دیگر اما ...

محمد بن علی شلمغانی که در عصر غیبت صغری در بغداد زندگی می‌کرد. وی از جایگاه ویژه‌ای در نزد نایب سوم(حسین بن روح) برخوردار بود به گونه‌ای که برخی از گزارشات حاکی از آن این که شلمغانی در دوران زندگانی مخفیانه ابن روح، جانشین وی بوده است. شلمغانی پس از مدتی منحرف شد و شروع به انتشار عقایدی در بین شیعیان کرد که فاصله فراوانی از اصول اعتقادی شیعیان دارد. این امر سبب شد که توقیع لعن وی در سال 312 ق در حالی که ابن روح در زندان بود صادر شد. شلمغانی در تاریخ 322 ق به دستور خلیفه عباسی دستگیر و کشته شدحمد بن علی شلمغانی با کنیه ابوجعفر و خوانده شدن وی به لقب شلمغانی به دلیل انتساب او به روستای شلمغان از نواحی واسط است.او در منابع رجالی و حدیثی به «ابن ابی العزاقر» نیز معروف است. ام کلثوم دختر محمد بن عثمان(نایب دوم) از شلمغانی با عنوان «ابوجعفر بن ابی ...

يكى از ويژگى‌هاى حضرت مهدى (عج) اين است كه هنگام ظهور، بسيارى از ميراث‌هاى پيامبران را به همراه خواهد داشت. درباره اينكه اين امور به چه منظور نزد او جمع شده، سخن صريحى وجود ندارد؛ ولى با توجّه به نقش آن حضرت كه همان نقش انبيا و اوليا است و او آرزوى همه آنان را تحقق خواهد بخشيد مى‌توان نتيجه گرفت كه تمامى ابزار آنان، در اختيار حضرت مهدى (عج) قرار خواهد گرفت.یکی از این میراث عصای‌حضرت موسی است که در دوران ظهور در اختیار امام مهدی قرار دارد.بنابر اخباری، این عصا در ابتدا متعلق به حضرت آدم (ع) بوده و پس از ایشان به حضرت موسی (ع) رسیده است. اما نعمانی گزارشی دیگر از امام صادق آورده است:صاى موسى چوب آس بود از درخت بهشتى كه وقتى خواست بسوى مدين برود جبرئيل آن را برايش آورد. آن عصا با تابوت آدم در درياچه طبريّه است نه مي‌پوسند و نه تغيير مي‌يابند تا ...

هورقلیا واژه ای است که ابتدا در اندیشه های سهروردی نمایان گردید؛ سپس جریان انحرافی شیخیه به رهبری شیخ احمد احسایی از این واژه بهره برد. آنان حیات امام زمان(عج) را در عالم هورقلیایی می دانند.‌مروج اسـاسـی‌ واژة هورقلیا، شیخ‌ احسائی‌ است‌ و پس‌ از وي در آثار شــیخیه‌ و حکیمان دو قرن اخیر بارها به‌ کار برده شــده اســت‌؛ تا جایی‌ که‌ برخی‌ صــاحبنظران همچون محمد قزوینی‌، شـیخ‌ احسائی‌ را نخستین‌ کسی‌ پنداشته‌اند که‌ این‌ واژه را استعمال کرده است‌ و بـرخی‌ آن را از واژه هــاي خــاص شـــیخیــان بر شـــمرده‌انــد ولی‌ می‌دانیم‌ که‌ پیش‌ از ایشــان اندیشــمندانی‌ از جمله‌ شــیخ‌ اشــراق و شـــارحان وي این‌ کلمه‌ را در آثار خود به‌ کار برده‌اند.دربـاره اصـــل‌ این‌ واژه و این‌که‌ برگرفته‌ از چه‌ زبانی‌ اســـت‌ احتمالات گوناگونی‌ مطرح شـده است‌:روهی‌ ...

امام خمینی(ره) یکی از برجسته ترین شخصیت های جهان اسلام است که باتمسک به اسلام ناب محمدی و بهره مندی از معارف ناب و اصیل قرآن و اهل بیت(ع) به عنوان دو ثقل عظیم و ارزشمند نبی مکرم اسلام(ص) توانست تحولی عمیق در عرصه های سیاسی و اجتماعی و دینی و فرهنگی در جهان معاصر ایجاد نماید و به عنوان بزرگترین مصلح و احیاگر دین و شریعت در جهان معاصر مطرح گردد.یشان با نبوغ خاص سیاسی - که برگرفته از معارف ناب دین مبین اسلام بود- توانست الگویی جدید از حاکمیت در جهان ارائه نماید که با الگوهای حاکمیتی شناخته شده شرقی و غربی تفاوت ماهوی داشت و در سایه ارائه چنین الگویی بود که انقلابی در کشور ایران به راه انداخت که با تمامی انقلاب های معاصر تفاوت ذاتی داشت و باعث جذب و کشش توده های عظیم مردم در اقصی نقاط عالم به انقلاب اسلامی ایران شد. یکی مهمترین انگیزه های حضرت ام ...

«خاتم سلیمان» یکی از مواریثی است که در اختیار ائمه قرار داشته است و در دوران ظهور دراختیار امام مهدی (عج ) قرار دارد.بر اساس اعتقادات شیعه، میراث انبیا، نشان نبوت آنان بوده است. به عنوان نمونه «تابوت سكينه» علامت سلطنت طالوت و براى خلافت و سلطنت حضرت سليمان نیز انگشتر او علامت و نشانه بوده است.ر مورد این انگشتر سخنان فراوانی گفته شده که به یقین مقداری از آن‌ها جعلی و دروغ است. در برخی تفاسیر اهل سنت و یک تفسیر شیعی چنین آمده است که یکی از شیاطین مکر کرده و انگشتر را به مدت چهل روز از حضرت سلیمان ربوده و در این چهل روز، خود را به شکل ایشان در آورده است. این، در حالی است که قطعا شیطان‌ها در زمان حیات حجت‌های الاهی و معصوم، نمی‌توانند به صورت آن‌ها جلوه کنند و خود را به شکل آن ها در آورند؛ چنان‌که شیخ صدوق در مقام رد نظریه اسماعیلیه، ایجاد تخیل ...

در برخی روایات به ظهور فردی با نام شیصبانی اشاره شده است. گفته شده که این فرد در منطقه عراق، پیش از قیام سفیانی، حرکت خود را آغاز می‌کند و به کشتار مؤمنان دست می‌زند.شیصبانی منسوب به شیصبان است . در لغت برای آن معانی ذکر شده است: به معنای "شیطان رانده‌شده" آمده است. واژه‌هایی مانند الشَّيْصَبان، البَلْأَز، الجَلْأَز، الجَان، القاز همگی از نام‌های شیطان به شمار می‌روند. علاوه بر این، الشَّيْصَبان به عنوان "پدر گروهی از جن‌ها" نیز شناخته می‌شود. ؛ زبیدی در کتاب تاج العروس از "الشَّيْصَبَان" به‌عنوان "قبیله‌ای از جن‌ها" یاد کرده است.‌.وایات مرتبط با شیصبانی به دو دسته تقسیم می‌شوند. دسته نخست، روایاتی عمومی و غیرمرتبط با مهدویت هستند که صرفاً در شناسایی شخصیت شیصبانی کاربرد دارند. دسته دوم، تک روایتی است که به‌طور خاص به ارتباط شیصبانی با مسئله ...

یکی از مباحث مربوط به امام زمان عجل‌الله‌فرجه، سن ایشان هنگام ظهور است. این موضوع در تعدادی از روایات بیان شده است و این روایات در ظاهر با همدیگر متفاوت هستند؛ اما در این مورد که حضرت، هنگام ظهور در سن و سال جوانی هستند، هم‌داستان‌اند.در این روایات، تنها به جوان‌ بودن آن حضرت اشاره شده است. در این خصوص چنین عبارتی دیده می‌شود: «شابٌ بعد کبر السن؛ جوان است با این‌که سنش بالا است» «رجوعه من غیبته بشرخ الشباب؛ در بهترین مرحله جوانی ظهور می‌کند» «فی سن الشیوخ و منظر الشباب؛ در هیأت سن کهن‌ سالان است و سیمای جوانان» .در این باره، روایاتی در منابع فریقین ذکر شده اند که حکایت از سن امام هنگام ظهور است. بررسی سندی آن‌ها فرصت مجزایی می طلبد؛ اما می توان این روایات را به سه دسته کلی تقسیم کرد:یخ طوسی به سند خود از ابوبصیر و او از امام صادق علیه‌السلام ...