دانشنامه جامع مجازی ویکی مهدویت

در بین اهل سنت، برخی با مهدویت برخورد منفی کرده و با نگرش‌ها و رویکردهای گوناگونی به تردید، انکار و استبعاد باور داشت مهدویت قائل شده اند. ابن خلدون(م 808 ق) رشید رضا(م 1354 ق)، احمد امین مصری(م 1373 ق)؛ محمد ابوزهره(م 1394 ق) محمد فرید وجدی(م 1954 م)سعد محمد حسن، شیخ عبدالله بن زید آل محمود وعداب محمود الحمش، از جمله تردید کنندگان اندیشه مهدویت می باشند.ر مقابل این عده اندک بزرگانی از اهل سنت به آموزه مهدویت اعتقاد کامل داشته اند؛ مانند احمد بن ‌حنبل، ابوعبدالله ابن‌ماجه قزوینی، ابوداوود سجستانی، ابوعیسی محمد ‌تِرمذى، عبدالرزاق صنعانى، ابوالقاسم طبرانى، محمدبن حبان، أبو محمّد عبد اللّه بن أحمد بن محمّد بن الخشّاب، ابن حجر الهيثمي المكّي الشافعي، علي بن محمّد بن أحمد بن عبد اللّه المالكي المكّي‌، نور الدين عبد الرحمن بن أحمد بن قوام الدين الد ...

در دوران غیب صغرا، جامعه شیعی به وسیله وکیلان امام هدایت می شد. «عثمان بن سعید» از یاران با سابقه امام عسکری(ع)، اولین فردی است که به منصب وکالت نصب گردید.«عثمان بن سعید عمری»، نخستین وکیل از وکلای چهارگانه امام مهدی(عج) در دروان غیبت صغراست. از زندگانی و تاریخ تولد او اطلاعاتی در دست نیست. در مورد نام وی هیچ اختلافی نیست. البته فقط در رجال کشی گفته شده که اسم او «حفص بن عمرو» بوده است که این مطلب در مورد وی صحیح نیست. و شاید بنا به ضرورت رعایت تقیه شدید، این نام برای وی ذکر شده است.لقاب وی عبارتند از: «عمری»، به دلیل انتساب به جدش. «زیّات» و «سمّان»، به معنای روغن فروش، یکی دیگر از القاب اوست، به دلیل این که برای پوشش نهادن به نهاد وکالت، به تجارت زیتون اشتغال داشت. «عسکری» نیز از القاب دیگر اوست، به دلیل سکونت او در محله «عسکر» از پادگان شه ...

یکی از وظایف شیعیان و دوستداران حضرت مهدی(عج)، بزرگداشت مکان هایی است كه به قدوم آن حضرت زينت يافته‌اند؛ مانند مسجد سهله، مسجد اعظم كوفه، سرداب مقدّس و مسجد جمكران و در یک قالب کلّی، مواضعي كه بعضي از صالحان آن حضرت را در آن جاها ديده‌اند. از اين رهگذر، بر منتظران ظهور و شیفتگان حضورش، لازم است كه اين مکان ها را بشناسند و ارتباط آن مکان ها را با حضرتش بدانند. در این نوشتار، برخی از مکان های منتسب به حضرت بقیة الله(عج) معرفی می‌شوند تا دوستداران آن حضرت با این مکان ها بیش‌تر آشنا شوند.طبق روایات، اولین جایی که حضرت ظهورش را در آن جا آشکار می کند، "مسجد الحرام" و در کنار کعبه است.بوبصير از امام باقر(ع) روايت كرده است كه: «قائم»(عج) در ميان گروهى به عدد اهل غزوه بدر- سيصد و سيزده تن- از ثنيّه (گردنه) ذى طوى پایين مى‌آيد تا آن كه پشت خود را به حج ...

نزول عيسى(ع) و هم‌گامى‌اش با امام مهدى(عج) از موارد اتفاقى ميان شيعه و اهل سنت است. پس از قيام و پيروزى مهدى، حضرت مسيح(ع) به او مى‌پيوندد و پشت سرش نماز مى‌خواند و رهبرى او را بر اهل ايمان مى‌پذيرد.حضرت عیسی(ع) یكی از پیامبران اولوالعزم و از انبیاء بنی اسرائیل است، ولادت او به طور معجزه به اذن خدا، بدون پدر رخ داد، مادرش حضرت مریم(س) دختر عمران(ع) است، کتاب مقدس و مورخین محل تولد حضرت عیسی را «بیت لحم» فلسطین میدانند. این پیامبر الاهی در همان کودکی با سخن گفتن خود به مقام نبوت خود تصریح کرد. اما بنابر پاره ای از روایات در سن 30 سالگی به رسالت مبعوث گردید. رخی از یهودیان که دشمنی حضرت مسیح را در دل داشتند، کمر به کشتن او بستند. با خیانت یکی از حواریون به نام یهودای اسخریوطی که قلباً به او ایمان نیاورده بود و منافق محسوب می‌شد، محل اختفای حضرت ...

امام دوازدهم شیعیان دارای القاب و اوصاف متعددی است. یکی از مشهورترین القاب ایشان لقب قائم بوده که در روایات متعددی با این لقب شناخته شده است. اگرچه همه امامان قائم به امر امامت و هدايت بوده‌اند، امّا آن‌كه در آخر الزمان قيام خواهد كرد و جهان را پر از عدل‌وداد مى‌كند، تنها مهدى موعود، حجة بن الحسن العسكرى(ع) است.این واژه از ریشه «ق- و- م» دارای معانی مختلف که یکی از آن معانی قصد و عزم است. قائم اسم فاعل قام از همین معنای قصد و عزم گرفته شده که به معنای طالب، قیام کننده، به پاخواسته معنا شده است.قائم در روایات در سه گونه کاربرد داشته است:اهی به ندرت برای هر قیام کننده ای از واژه قائم استفاده شده است. مانند روایتی که امام می گوید: « إِذَا قَامَ الْقَائِمُ بِخُرَاسَانَ وَ غَلَبَ عَلَى أَرْضِ كُوفَانَ وَ مُلْتَانَ.... ثُمَّ يَقُومُ الْقَائِمُ الْم ...

«احمد بن هلال عبرتائی»، از جمله مدعیان شناخته شده در روزگارغیبت صغرا است. وی که از محدثین شیعی محسوب می گردد در اواخر عمر خود ادعای وکالت نمود که از جانب امام عصر علیه او توقیعاتی صادر گردید و مورد لعن و انکار امام قرار گرفت و اندکی بعد از این انحراف از دنیا رفت.احمدبن هلال عبرتايی، که نجاشی کنیه وی را ابوجعفر برمی‌شمرد؛ در سال 180 ق. به دنیا آمد. وی از قبیله بنی‌جنیداست و در بین رجالیون به عَبَرتائی شهرت دارد؛ «عَبَرتا» نام روستایی است از نواحی نهروان بین بغداد و واسط و برخی نیز او را به کَرخ و بغداد نسبت داده‌اند. وی روزگار امام رضا تا سال هفتم غیبت صغرا را درک کرد و در سال 267 ق. در 87 سالگی در بغداد فوت کرد. از محل دفن او در بغداد گزارشی نقل نشده است.یخ طوسی وی را جزء اصحاب امام هادی و امام حسن عسکری(ع) برمی‌شمرد و با توجه به جو خفقان و ...

واژه مهدویت یکی از پربسامدترین واژگان حوزه معارفی امامت است که مورد بررسی لغوی و اصطلاحی قرار خواهد گرفت و عرصه مهدویت با رویکرد رشتگی- که عرصه ای نوین به شمار می رود- نیز از جمله مباحث پیش رو است.مهدویت به دو صورت واژه شناسی گردیده است:آموزه مهدویت، مجموعه معارف منسجم و نظام مند درباره حضرت مهدی(عج) است. به عبارت بهتر: اعتقاد به وجود امامی که وارث فرهنگ وحی است و جهانیان در انتظار او به سر می برند.رخی از عناصر و مولفه های آموزه مهدویت عبارتند از: اثبات وجود امام حی، ویژگی های امام، مسئله غیبت، دوران غیبت، علل غیبت، انتظار و ویژگی های جامعه منتظر قبل از ظهور، جایگاه امامان در عالم هستی، جامعه موعود و آرمان شهر مهدوی، نقش ظهور و سقوط تمدن ها در ظهور تمدن مهدوی، بازترسیم فلسفه نظری تاریخ با محوریت آموزه مهدویت، نقش اراده انسانی در تحولات تاریخی ...

یکی از مباحث مهم مربوط به مهدویت امکان یا عدم امکان ملاقات امام مهدی(عج) در زمان غیبت است که با توجه به تنافی یا عدم تنافی ملاقات با فلسفه غیبت امام زمان(عج) مورد بحث و بررسی علماو دانشمندان قرار گرفته و از مباحث و سئوالات متداول جامعه محسوب می گردد.علما با توجه به دوران های زندگی امام زمان(عج) امکان و وقوع ملاقات را در مراحلی از زندگی ایشان جایز و ممکن دانسته و در مراحلی دیگر اختلاف دارند. آن چه که مورد اختلاف بین علما واقع شده مربوط به دوران غیبت کبری است که عده ای از علما امکان ملاقات و وقوع ملاقات با امام زمان(عج) را با استناد به دلایلی انکار می نمایند و عده ای دیگر با استناد به اخبار وقوع ملاقات برخی از افراد با امام زمان(عج) و عدم منع عقلی جایز دانسته اند.زندگی حضرت مهدی(عج) در یک نگاه کلی می توان به چهار دوره متفاوت تقسیم کرد:خرین امام ...

مستشرق، شرق شناس یا خاورشناس (Orientalist) به محققانی از اهالی کشورهای غرب اطلاق می شود که در مورد مسائل مختلف کشورهای شرقی، به مطالعه، توصیف و تحلیل می پردازند. مستشرقان بنابر رویکرد مطالعاتی و شیوه انعکاس مطالعات، در دسته های گوناگونی طبقه بندی می شوند. امروزه عنوان شرق شناس بیش از هرچیز در مورد محققانی به کار می رود که در مورد اسلام و مسائل کشورهای اسلامی همچون فرهنگ، سیاست، اقتصاد و هنر مطالعه می کنند. گرچه ریشه تلاش ها برای شناخت جوامع شرقی به شش قرن قبل از میلاد در سایه منازعات «خاور» و «باختر» و نبردهای ایران و روم باز می گردداما سابقه استعمال علمی این واژه در معنای یک منظومه به هم پیوسته از معارف با تعریفی اختصاصی، موضوع و مسائل خاص آن علم، به سال 1779 میلادی در انگلستان مربوط می شود.ا این حال همواره نگاه به ملل شرقی از سوی غربیان نگا ...

محمد بن همام از اعضای نهاد وکالت در دوره وکیل دوم، سوم و احتمالا چهارم بوده و مدتی سرپرستی نهاد وکالت را در دوران حسین بن روح نیز برعهده داشته است. وی در تثبیت وکالت محمد بن عثمان و حسین بن روح و در مقابله با مدعیان دروغین و وکیلان منحرف نقش بسزایی داشته، و از راهبرد تقیه برای پنهان داشتن نام ومکان امام دوازدهم(عج) بهره ‌برده است. حجم بالایی از روایات ابن همام به عنوان یک عالم برجسته امامی در دوره غیبت صغرا به تبیین مسائل مربوط به امام دوازدهم(عج) و غیبت آن حضرت اختصاص دارد.حمد بن همام با کنیه ابوعلی و با القاب اسکافی، بغدادی، بیزانی و کاتب در روز دوشنبه 6 ذی الحجه سال 258 ق به دنیا آمد. وی در بغداد در محله سوق العطشو سوق العطر سکونت داشت و در همان بغداد وفات یافت و در مقابر قریش به خاک سپرده شد. تاریخ وفات او را شیخ طوسی و خطیب بغدادی سال 3 ...